Docenten spreken zelf geen Brabants, dus krijgen kinderen geen dialectlessen
Den Bosch, zaterdag, 21 februari 2026.
Terwijl Friese kinderen vanaf augustus 2026 verplicht Fries leren op school, blijft Brabants dialect buiten de klas. Taalkundige Wim Daniëls waarschuwt dat de meeste leraren het dialect niet beheersen en Brabant te veel dialectvarianten heeft voor onderwijs. Hij voorspelt somber: over 50 jaar bestaat het Brabants dialect helemaal niet meer door toegenomen mobiliteit. Mensen blijven niet meer in hun geboortedorp wonen en trouwen buiten hun dialect-gemeenschap.
Fries wel, Brabants niet
Het verschil tussen Fries en Brabants is cruciaal voor onderwijs. Het Fries is van oudsher vastgelegd qua grammatica en uitspraak, waardoor standaardisering mogelijk werd [1]. Brabants daarentegen is nooit als zodanig vastgelegd en kent vele varianten door heel de provincie [1]. Daniëls stelt dat je wel af en toe een lesje over het dialect kunt geven omdat dat interessant is, maar het Brabants op het lesrooster zetten is niet realistisch [1]. De Provinciale Staten van Friesland besloten unaniem dat Friese schoolkinderen vanaf 1 augustus 2026 de Friese taal moeten leren [1].
Mobiliteit doodt dialect
De moderne samenleving vormt de grootste bedreiging voor het Brabants dialect. Daniëls voorspelt dat er over 50 jaar niets meer van het Brabants dialect over zal zijn [1]. Dit komt door de toegenomen mobiliteit in onze maatschappij [1]. Dialect kan alleen overleven als mensen blijven wonen waar ze geboren zijn en trouwen met iemand uit hetzelfde dorp [1]. Die tijd is voorbij. Mensen verhuizen voor werk, studie of liefde. Zelfs het Fries zal uiteindelijk bezwijken onder deze druk, verwacht de taalkundige [1].
Scholen krijgen tijd voor aanpassing
Friese scholen hoeven niet meteen alles op orde te hebben. Ze krijgen tot 2030 de tijd om de nieuwe lesdoelen volledig te verankeren in hun programma’s [2]. De komende periode worden scholen en besturen geïnformeerd over de inhoud en het proces [2]. Critici vrezen dat de verplichting om Fries te leren ertoe leidt dat andere vakken in de verdrukking komen [2]. Voor Brabant blijft zo’n verplichting voorlopig een utopie - de praktische bezwaren zijn te groot.