Europa ruziët over 90 miljard euro lening voor Oekraïne terwijl wapens vandaag dringend nodig zijn
Brussel, dinsdag, 13 januari 2026.
Nederland en Duitsland botsen met Frankrijk over een cruciale vraag: mag Oekraïne Amerikaanse wapens kopen met de 90 miljard euro EU-lening? Frankrijk wil het geld alleen bij Europese bedrijven besteden. Nederland stelt dat Oekraïne dringend Amerikaanse luchtverdediging en F-16 onderdelen nodig heeft die Europa simpelweg niet kan leveren. De ruzie toont hoe verdeeld Europa is over defensiebeleid. De Europese Commissie presenteert woensdag 14 januari het definitieve voorstel, terwijl de eerste uitbetaling al in het tweede kwartaal van 2026 kan beginnen.
Nederland en Duitsland willen flexibiliteit, Frankrijk houdt voet bij stuk
Het conflict speelt zich af in Brussel, waar EU-landen fundamenteel van mening verschillen over wapeninkoop [1]. Nederland heeft vorige week een brief gestuurd naar EU-hoofdsteden waarin staat dat Oekraïne minstens 15 miljard euro nodig heeft om buitenlandse wapens te kopen die niet beschikbaar zijn op de EU-markt [1]. “Oekraïne heeft dringend apparatuur nodig die wordt geproduceerd in derde landen - vooral Amerikaanse luchtverdedigingssystemen en interceptors, munitie en reserveonderdelen voor F-16’s, evenals capaciteiten voor langeafstandsaanvallen,” aldus de Nederlandse regering [1]. Duitsland steunt dit standpunt volledig. Op maandag 6 januari 2026 stuurde Berlijn een eigen brief rond waarin staat: “Duitsland steunt geen voorstellen om inkoop in derde landen te beperken tot specifieke productcategorieën en gelooft dat dergelijke maatregelen buitensporige beperkingen opleggen aan Oekraïnes vermogen om zichzelf te verdedigen” [1]. De Duitse regering stelt simpel: “De EU-defensie-industrie kan momenteel geen vergelijkbare systemen produceren of kan dit niet binnen de vereiste tijdsbestek doen” [1].
Frankrijk staat alleen tegenover meerderheid van EU-landen
Franse president Emmanuel Macron wil dat het geld alleen naar Europese defensiebedrijven gaat, maar staat hiermee vrijwel alleen [2]. Een meerderheid van de EU-landen verzet zich tegen het Franse voorstel om Oekraïnes uitgaven te beperken tot EU-defensiebedrijven [2]. Dit conflict toont de bredere Europese verdeeldheid over strategische autonomie versus samenwerking met de VS [GPT]. EU-leiders besloten in december 2025 tot deze gezamenlijke lening van 90 miljard euro om Oekraïnes financieringsbehoeften voor 2026-2027 te dekken [3]. De Europese Commissie verwacht meer dan tweederde van de lening toe te wijzen aan militaire doeleinden [1]. Tsjechië, Hongarije en Slovakije nemen niet deel aan dit besluit [5].
Definitieve beslissing valt deze week, geld stroomt vanaf april
De Europese Commissie presenteert woensdag 14 januari 2026 het definitieve wetsvoorstel voor de 90 miljard euro lening [7]. EU-ambassadeurs hebben dinsdag 13 januari al de noodzakelijke procedure goedgekeurd om de financiële steun te leveren [5]. Het Europees Parlement moet nog instemmen tijdens de eerste sessie van 2026, die loopt van 19-22 januari [5]. Als alles volgens plan verloopt, kunnen de eerste uitbetalingen beginnen in het tweede kwartaal van 2026 [5][7]. De EU betaalt jaarlijks 3 miljard euro rente voor deze lening [2]. Voor gewone Europeanen betekent dit dat hun belastinggeld indirect Oekraïne helpt, maar ook dat Europese defensiebedrijven mogelijk minder profiteren als Amerika de wapenleverancier wordt [GPT].