Eikenprocessierups slaat dit jaar harder toe dan verwacht door recordaantal vlinders in 2025
Nederland, maandag, 6 april 2026.
Na rustiger jaren keert de eikenprocessierups met kracht terug. Biologen telden vorig jaar een recordaantal vlinders, wat dit seizoen een explosie aan rupsen voorspelt. De brandharen in hun nesten blijven jarenlang actief en veroorzaken jeuk en bultjes. Gemeenten zoals Hof van Twente starten daarom al preventieve bestrijding met nematoden - kleine aaltjes die de rupsen opeten. Deze spuitrondes gebeuren ‘s nachts omdat de aaltjes niet tegen UV-licht kunnen. Vooral noordelijke provincies verwachten een piek van deze plaagdieren. Mensen die veel buiten komen moeten extra oppassen voor contact met eikenbomen waar de irriterende brandharen zich nestelen.
Vroege start en recordaantal rupsen verwacht
De eerste eikenprocessierupsjes zijn vorige week al geboren - een record volgens Arnold van Vliet van het Kennisplatform Processierups [1]. Dit vroege begin voorspelt weinig goeds voor de komende maanden. In Hof van Twente verwacht de gemeente dit jaar meer eikenprocessierupsen dan vorig jaar [2][3]. De reden is simpel: in 2025 zijn er meer eikenprocessievlinders geteld, en op basis daarvan kunnen experts voorspellen hoeveel rupsen er dit jaar te verwachten zijn [2][3]. Voor gewone Nederlanders betekent dit meer risico op jeukende bultjes als je in de buurt van eikenbomen komt.
Nachtelijke bestrijding met kleine aaltjes
Gemeenten slaan terug met een bijzondere wapenstok: nematoden. Deze kleine aaltjes eten de rupsen op voordat ze gevaarlijke brandharen ontwikkelen [2][3]. Hof van Twente start vanaf half april met preventieve spuitrondes door groenbedrijf Gildebor [2][3]. De actie gebeurt ‘s avonds en ‘s nachts omdat de aaltjes niet tegen UV-licht kunnen [2][3]. Wie dus ‘s nachts trekker- of spuitgeluiden hoort, hoeft niet te schrikken - dat is waarschijnlijk de gemeente die de eikenprocessierups te lijf gaat [2][3]. Een week later volgt nog een tweede behandeling als het weer het toelaat [3].
Jarenlange overlast door brandharen
De brandharen van eikenprocessierupsen blijven jarenlang actief in oude nesten [GPT]. Dit betekent dat zelfs verlaten nesten nog steeds jeuk en huiduitslag kunnen veroorzaken. Vooral mensen die veel buiten zijn - joggers, hondenbezitters, tuiniers - moeten extra oppassen rond eikenbomen. De noordelijke provincies krijgen dit jaar naar verwachting de zwaarste klappen te verduren [1]. Het goede nieuws: de rupsen hebben nu nog geen brandharen, waardoor de bestrijding extra effectief werkt [2][3]. Maar wie de komende maanden onder eikenbomen loopt, doet er verstandig aan om lange mouwen te dragen en contact met de bomen te vermijden.