De staat wil medeaandeelhouder worden van marinebouwer Damen Naval
Den Haag, vrijdag, 12 juni 2026.
Nederland overweegt een ‘gouden aandeel’ te nemen in Damen Naval. Zo houdt de staat vetorecht over een scheepsbouwer die fregatten maakt voor de NAVO — én verdacht wordt van het omzeilen van Ruslandsancties.
Een ‘gouden aandeel’ voor een gouden scheepsbouwer
Den Haag voert serieuze gesprekken met Damen Shipyards over een staatsdeelname in Damen Naval, de defensietak van het concern [1][2]. Het bedrijf in Vlissingen bouwt marinefregatten voor Nederland én andere NAVO-landen en geldt officieel als een bedrijf van ‘strategisch nationaal belang’ [2][3]. De meest besproken optie is een zogeheten ‘gouden aandeel’: de staat betaalt mee, maar krijgt vooral vetorecht over grote strategische beslissingen [2][4]. Een volledige overname van alle aandelen ligt ook op tafel, maar deskundigen achten die kans klein [3][6]. Minister Eelco Heinen (VVD, Financiën) is de beslissingsbevoegde partij [5]. Vóór 31 december 2026 moet duidelijk zijn hoe de samenwerking eruitziet [5]. Voor de staat is de redenering simpel: het kabinet wil de komende jaren vier zware luchtverdedigingsfregatten, bevoorradingsschepen en hulpvaartuigen bestellen [5]. Als Damen Naval omvalt, valt ook die nieuwbouw stil. Directeur Roland Briene van Damen Naval vatte het in 2025 bondig samen: ‘Vlissingen zal grijs kleuren’ [5]. Met andere woorden: de orderboeken stromen vol met marineschepen.
Financiële problemen én een justitieel dossier
De gesprekken over staatssteun komen niet uit de lucht vallen. In 2025 kamelde Damen Shipyards in acute financiële problemen door ernstige vertragingen bij de bouw van zes fregatten voor de Duitse marine, een order ter waarde van 7 miljard euro [2][5]. De Tweede Kamer stemde destijds in met een steunpakket van 270 miljoen euro, maar Damen wees dat uiteindelijk af vanwege de gestelde voorwaarden [2][3]. Tegelijkertijd loopt er ook vertraging op bij het ontwerp van vier nieuwe fregatten voor de Nederlandse en Belgische marine [5]. Alsof dat niet genoeg is, hangt Damen boven een juridisch zwaard van Damocles. Het Openbaar Ministerie verdenkt het concern ervan de sancties tegen Rusland te hebben omzeild: honderden Europese onderdelen zouden in een Russisch project zijn beland [2]. In 2025 deed de FIOD een inval bij directeur Kommer Damen [1][2]. Hoofdofficier van justitie Michiel Zwinkels stelde het scherp: ‘Wanneer een bedrijf dat van belang is voor de Nederlandse defensie-industrie wordt verdacht van het omzeilen van sancties tegen Rusland, is het misschien wel extra belangrijk om dit aan de rechter voor te leggen’ [2]. Bij een veroordeling wegens corruptie mag Damen door Europese regels vier jaar lang geen overheidsopdrachten meer uitvoeren [5]. Dat is een pikant detail voor een bedrijf waarvan de staat nu net aandeelhouder wil worden.
Wat betekent dit voor Nederland?
De staat heeft al belangen in circa 40 bedrijven, beheerd door NL Financial Investments (NLFI) [2][3]. Dat zijn vooral vervoers- en energiebedrijven: KLM, Gasunie en ABN AMRO [1][3]. Op defensiegebied bezit de staat slechts 1 procent van de aandelen in radarbedrijf Thales [1][2]. Een serieus belang in Damen Naval zou dus een opvallende stap zijn [3][6]. De redenering van het kabinet is helder: Nederland investeert miljarden in de vernieuwing van de marinevloot en wil dat de opgebouwde kennis en ervaring in eigen land blijft [2]. Een staatsdeelname geeft Damen Naval de financiële ruggensteun die het nodig heeft voor hoge investeringen, én geeft Den Haag de garantie dat de bestelde schepen ook daadwerkelijk worden gebouwd [3][6]. Het past bovendien in een bredere Europese trend: overheden willen meer greep op kritieke defensiecapaciteit [GPT]. De vraag is alleen of je als staat een bedrijf wilt binnenstappen dat tegelijkertijd in de rechtbank staat voor sanctie-overtreding. Gesprekken lopen — knopen worden doorgehakt vóór eind 2026 [5].