Europa introduceert dit jaar de digitale euro terwijl Amerika juist geen digitale dollar wil
Amsterdam, dinsdag, 27 januari 2026.
De ECB werkt aan goedkeuring van de digitale euro in 2026, terwijl de VS juist een verbod instelde op hun eigen digitale munt. Deze digitale euro blijft bij kleine betalingen anoniem, maar critici vrezen meer overheidscontrole. Slechts 20% van alle betalingen gebeurt nog contant.
Privacy en controle: de grote spanningspunten
De digitale euro wordt door critici gezien als een potentieel controlemiddel [1]. “Bij kleine betalingen blijft de digitale euro anoniem, net als contant geld”, stelt Tobias Oudejans van De Nederlandsche Bank [1]. Wanneer je telefoon tegen die van iemand anders houdt, weet de bank niet wat er betaald wordt [1]. Grotere bedragen blijven wel zichtbaar vanwege regels tegen witwassen en terrorismefinanciering [1]. Deze privacyzorgen spelen een belangrijke rol in het publieke debat. Een forsa-onderzoek in opdracht van de Duitse Bundesbank uit april 2024 toonde aan dat slechts 5% van de ondervraagden de digitale euro ziet als nuttig extra betaalmiddel [2]. DNB probeert zorgen weg te nemen door te benadrukken dat het niet de bedoeling is betalingen te volgen of gedrag te sturen [1].
Economische gevolgen voor banken en consumenten
De invoering van de digitale euro brengt waarschijnlijk kosten met zich mee voor de handel [2]. “De ECB mag op geen enkele manier ingrijpen in de private concurrentie”, waarschuwt Florian Rentsch, voorzitter van de Duitse Sparda-banken [2]. De digitale euro vormt een aanvulling op contant geld en bestaande bankrekeningen, niet een vervanging [1]. Voor ongeveer twee miljoen mensen in Nederland die moeite hebben met digitaal bankieren biedt de digitale euro mogelijk een oplossing [1]. De voordelen voor consumenten zijn echter nog niet helder [2]. Europa wil met de digitale euro minder afhankelijk worden van Amerikaanse betaalplatforms [1]. Het bestaande banksysteem blijft gewoon bestaan, benadrukt DNB-woordvoerder Oudejans [1].
Timing en mondiale concurrentie
Europa wil de digitale euro dit jaar goedkeuren en in 2027 na proeven invoeren [1]. Het Europees Parlement moet hierover eerst beslissen [1]. Dit staat in schril contrast met de Amerikaanse koers. In januari 2025 verbood het Witte Huis de ontwikkeling van een Amerikaanse CBDC [3]. In plaats daarvan zette de VS in op private digitale valuta. In juli 2025 nam het Congres de GENIUS Act aan, die een federaal regime instelt voor in dollar gedenomineerde stablecoins [3]. Tegen 2024-2025 was meer dan 95% van de wereldwijde stablecoin-marktkapitalisatie in Amerikaanse dollars [3]. De circulatie van stablecoins overschreed medio 2025 de 200 miljard dollar [3]. Terwijl de Amerikaanse dollar ongeveer 66% van het wereldwijde valuta-gebruik vertegenwoordigt, is het gebruik van de renminbi slechts 2-3% [3].