Brussel overweegt noodgreep om gasprijzen aan banden te leggen

2026-03-11 economie

Brussel, woensdag, 11 maart 2026.
De Europese Commissie onderzoekt een maximumprijs voor gas nadat de oorlog in het Midden-Oosten de energiekosten al 3 miljard euro deed stijgen in tien dagen. Commissievoorzitter Von der Leyen wil snel met concrete plannen komen om burgers en bedrijven te helpen. Het prijsplafond zal discussie opleveren omdat het ingrijpt in de vrije energiemarkt. Nederlandse huishoudens en bedrijven zouden kunnen profiteren van lagere gasprijzen. De EU roept lidstaten ook op hun energiebelastingen te herzien, die een derde van de totale energierekening uitmaken.

Prijsplafond stuiteert op marktprincipes

Een maximumprijs voor gas zal stevige discussie opleveren tussen de EU-lidstaten [1]. Het voorstel grijpt namelijk direct in op de energiemarkt waar prijzen ontstaan door vraag en aanbod [1]. De Commissie bekijkt ook andere opties: meer energiesubsidies toestaan en energiecontracten die klanten meer zekerheid bieden [1]. Von der Leyen roept lidstaten op hun belastingen en heffingen op energie onder de loep te nemen [1]. Die kosten maken een derde van je totale energierekening uit [1]. ‘Hier is ruimte voor actie’, zegt ze [1]. Sommige landen belasten elektriciteit veel zwaarder dan gas [5]. Dat kan anders.

Europa minder kwetsbaar dan in 2022

De huidige energiecrisis raakt Europa minder hard dan in 2022, toen Rusland de gaskraan dichtdraaide [1]. De EU heeft sindsdien haar lng-inkoop verlegd naar het Midden-Oosten, de Verenigde Staten en Noorwegen [1]. Teruggaan naar Russische energie zou een ‘strategische blunder’ zijn, waarschuwt Von der Leyen [5]. ‘Het zou ons afhankelijker, kwetsbaarder en zwakker maken’ [5]. Het Internationaal Energieagentschap heeft al 400 miljoen vaten olie vrijgegeven uit strategische voorraden [3]. Nederland draagt daar 5,4 miljoen vaten aan bij [3]. De hoop is dat dit de gespannen energiemarkt kalmeert [3].

Schone energie als ultieme oplossing

Von der Leyen benadrukt dat duurzame energie uit wind en zon, plus nucleaire energie, de toekomst vormen voor de EU [1]. De Commissie presenteerde deze week al voorstellen om deze schone energiebronnen verder te stimuleren [1]. Ze verdedigt ook het emissiehandelssysteem waarbij bedrijven betalen voor hun CO2-uitstoot [1]. Duitsland en Oost-Europese landen willen dit systeem drastisch veranderen om energieprijzen te drukken [1]. De Europese Investeringsbank plant meer dan 75 miljard euro financiering over de komende drie jaar voor de schone energietransitie [7]. ‘Zolang we fossiele brandstoffen importeren uit instabiele regio’s, blijven we kwetsbaar’, aldus Von der Leyen [5].

Bronnen

energieprijzen Europese Commissie