D66 laat explosief AOW-plan vallen na massaal verzet in senaat

2026-04-07 politiek

Den Haag, dinsdag, 7 april 2026.
Minister Jetten ziet zijn omstreden plan om de AOW-leeftijd te verhogen sneuvelen. Zelfs zijn eigen D66-fractie in de senaat wil er ‘liever vandaag dan morgen’ vanaf. Met slechts 22 van de 75 zetels staat het minderheidskabinet machteloos tegenover een brede coalitie van oppositiepartijen die het plan volledig wil schrappen. Vakbonden weigeren al maanden met Jetten te praten. Het kabinet zoekt nu kooortsachtig naar alternatieven om het gat van 2,7 miljard euro te dichten.

Van harde lijn naar capitulatie in één debat

Na maanden van politieke strijd [1] gaf premier Jetten gisteren tijdens het debat over de regeringsverklaring in de Eerste Kamer feitelijk toe dat zijn AOW-plan kansloos is. ‘Ik heb hier in dit huis de kritiek gehoord’, aldus de D66-leider, die toegaf dat ‘het middel hier niet op een meerderheid kan rekenen’ [2]. Nog opvallender was de stellingname van zijn eigen partijgenoot Paul van Meenen, D66-fractievoorzitter in de senaat. Toen GroenLinks-PvdA-voorman Paul Rosenmöller een motie aankondigde om het plan volledig te schrappen, antwoordde Van Meenen: ‘Als we er afscheid van moeten nemen, dan liever vandaag dan morgen’ [2][3]. Die uitspraak betekent het einde van een van de meest controversiële plannen uit het regeerakkoord. Van Meenen erkende dat de oppositiemotie ‘waarschijnlijk een meerderheid gaat krijgen’ [4] - logisch, want de coalitie heeft slechts 22 van de 75 zetels [5][6].

Vakbonden keren kabinet de rug toe

Het verzet tegen de AOW-verhoging komt niet alleen uit het parlement. Vakbonden weigeren al sinds begin maart 2026 met het kabinet te praten zolang het plan op tafel ligt [7]. Voor veel werknemers met zware beroepen voelt de verhoging als verraad - zij zouden langer moeten doorwerken terwijl hun lichaam dat niet aankan. Rosenmöller noemde de coalitieplannen daarom ‘oneerlijk’ en ‘onbetrouwbaar’, vooral omdat ze haaks staan op het pensioenakkoord uit 2019 [8]. Dat akkoord was het resultaat van jarenlange onderhandelingen tussen werkgevers, werknemers en de overheid. Door dat eenzijdig te doorbreken heeft het kabinet de verhoudingen met de sociale partners ernstig beschadigd. Jetten beloofde gisteren de komende maanden te gebruiken ‘om de relaties met de sociale partners te herstellen’ [2].

Op zoek naar 2,7 miljard euro

Met het wegvallen van de AOW-verhoging ontstaat er over zeven jaar een gat van 2,7 miljard euro in de begroting [9]. Dat bedrag moet ergens anders vandaan komen - een forse uitdaging voor een minderheidskabinet dat voor elke wet steun moet zoeken bij de oppositie. Van Meenen wees op de demografische realiteit: ‘Waar vroeger nog negen burgers voor één AOW’er betaalden, zijn dat er nu nog twee’ [4][10]. Jetten beloofde dat het kabinet ‘in de loop van het voorjaar met nieuwe voorstellen komt’ [2]. GroenLinks-PvdA, de grootste partij in de Eerste Kamer, heeft al aangegeven bereid te zijn alternatieven te bespreken [9][10]. Het CDA staat eveneens open voor andere oplossingen [7]. Of die bereidheid tot samenwerking standhoudt als de pijnlijke bezuinigingen op tafel komen, wordt de echte test voor Jettens minderheidskabinet.

Bronnen

AOW-leeftijd pensioenbeleid