Gorinchem maakt geschiedenis met herstemming na verdachte volmachtacties
Gorinchem, woensdag, 29 april 2026.
Voor het eerst in decennia houdt een Nederlandse gemeente een volledige herstemming. Alle 31.007 kiesgerechtigden in Gorinchem mogen vandaag opnieuw stemmen nadat signalen van volmachtfraude binnenkwamen. Een kandidaat bezocht één stembureau vijf keer met telkens anderen die meerdere volmachten hadden. Bij dat bureau werden 135 van de 650 stemmen via volmacht uitgebracht. De gemeenteraad koos met 13 tegen 12 stemmen voor deze historische maatregel.
Vakantietiming bemoeilijkt opkomst bij bijzondere herstemming
De timing van de herstemming zorgt voor hoofdpijn. De stembureaus openden vandaag om 7.30 uur, behalve het station dat al om 7.00 uur zijn deuren opende [1][2]. Maar veel Gorinchemmers zitten in de meivakantie. Scholen zijn dicht, stembureauleden met vakantie [1]. “Dat deze verkiezingen in de vakantie zijn, helpt niet mee”, zegt Tom Louwerse, hoogleraar aan de Universiteit Leiden [3]. De gemeente moest wel vandaag stemmen. De Kieswet geeft maximaal 30 dagen na het raadsbesluit van 31 maart [1]. Burgemeester Reinie Melissant vroeg het ministerie om uitstel, maar dat mocht niet [1]. Op 18 maart stemde 51.13 procent van de kiezers [3]. Om 9.00 uur vandaag was de opkomst slechts 4 procent, hetzelfde als in maart op dat tijdstip [3].
Onderzoek naar stemfraude loopt nog steeds
Burgemeester Melissant deed aangifte van ronselen van volmachten en beïnvloeden van kiezers [1][2]. Het Openbaar Ministerie startte een strafrechtelijk vooronderzoek [2][5]. “Het vooronderzoek loopt en op korte termijn valt geen duidelijkheid te verwachten”, zegt een OM-woordvoerder [2][5]. Een NRC-onderzoek wees uit dat het ronselen vooral binnen de Turkse gemeenschap plaatsvindt en al tientallen jaren voorkomt [6]. Inwoners werden telefonisch benaderd en onder druk gezet om volmachten af te staan [6]. Stembureauleden in wijkcentrum Rozenobel zagen dat volmachten telkens op dezelfde manier waren ingevuld [6]. De gemeente nam maatregelen: bij elke stempas zat een bijlage in zes talen en voorzitters van stembureaus kregen extra training over volmachten [2].
Verdeelde meningen over kostbare herhaling
Inwoners reageren wisselend op de herstemming. “Ik vind het gewoon belangrijk om mijn stem uit te brengen, dus dat doe ik met alle liefde en plezier”, zegt een kiezster [5]. Maar anderen vinden het zonde van het geld [6]. Vooral ouderen zien volmachten als normaal en denken dat eventuele ronseling weinig uitmaakt [6]. Johan Klein van Stadsbelang steunt de herstemming: “Zolang deze zweem van mogelijke fraude rond die gemeenteraad hangt, kan iedere beslissing in twijfel getrokken worden” [5]. De stembussen sluiten om 21.00 uur [1][2][5]. Het opkomstpercentage wordt om 21.30 uur bekendgemaakt [2][5]. De voorlopige uitslag verwacht de gemeente rond middernacht [2][5]. “Nog nooit eerder zal met zo veel landelijke interesse naar de gemeenteraadsverkiezingen in Gorinchem zijn gekeken”, constateert NU.nl [1].