Nederlandse burgers spannen kort geding aan om DigiD uit Amerikaanse handen te houden
Den Haag, woensdag, 6 mei 2026.
Drie Nederlandse burgers vechten vandaag voor de rechter tegen de verkoop van DigiD-beheerder Solvinity aan het Amerikaanse Kyndryl. Het kabinet verlengt ondanks Kamerkritiek het contract met Solvinity, waardoor miljoenen Nederlandse identiteitsgegevens onder Amerikaanse jurisdictie kunnen vallen. Door de CLOUD Act kan de VS deze data opeisen zonder dat Nederlanders het weten. Experts waarschuwen voor een ‘digitale kill switch’ waarbij Amerika DigiD kan uitschakelen. De zaak toont Europa’s gevaarlijke afhankelijkheid van buitenlandse digitale infrastructuur aan.
Kabinet negeert Kamer en tekent contract vandaag
Het kabinet tekent vandaag de contractverlenging met Solvinity, ondanks dat de Tweede Kamer een motie aannam om dit te voorkomen [1]. Staatssecretaris Eric van der Burg (Binnenlandse Zaken) houdt vast aan zijn besluit: “Het kabinet heeft zijn besluit genomen. Daar blijft het nu bij” [1]. Van der Burg schreef eerder aan de Kamer dat de continuïteit van DigiD in gevaar komt als het contract wordt stopgezet [1][3]. Het contract loopt nu door tot 2028, terwijl experts wilden dat er in augustus 2026 een nieuwe Nederlandse aanbieder zou zijn [1]. Voor miljoenen Nederlanders betekent dit dat hun belastingaangiftes, toeslagen en zorgverzekeringen straks via Amerikaanse servers lopen. Wie principieel wil stoppen met DigiD schiet vooral zichzelf in de voet - een alternatief om bij de overheid in te loggen bestaat simpelweg niet [7].
Europa’s digitale afhankelijkheid wordt pijnlijk zichtbaar
De DigiD-kwestie illustreert Europa’s gevaarlijke afhankelijkheid van buitenlandse digitale infrastructuur [2]. Maar liefst 80 procent van Europa’s digitale infrastructuur komt uit de VS en China [2]. Voor cloudcomputing is dat zelfs meer dan 85 procent, waarvan 65 procent alleen al van Amazon, Microsoft en Google [2]. De Europese Commissie probeert dit tegen te gaan met een Soevereine Cloud Framework van 180 miljoen euro [2]. Paul Timmers, voormalig directeur cybersecurity bij de Europese Commissie, waarschuwt dat Europa riskeert “digitale vazalstaten” te worden [8]. Ook Frankrijk trekt lessen: de regering plant de overstap van Microsoft Windows naar open source Linux [2]. Het Bureau Toetsing Investeringen (BTI) moet nog oordelen over de nationale veiligheidsrisico’s van de Kyndryl-overname, maar experts verwachten niet dat BTI de deal zal tegenhouden [1].
Burgers krijgen rekening gepresenteerd van jarenlange nalatigheid
Het kort geding van de drie burgers maakt weinig kans [4], maar toont wel de wanhoop van Nederlanders die hun digitale soevereiniteit zien verdampen. Techexpert Bert Hubert is duidelijk: “In november wisten we van de overname. Als we toen begonnen waren met een alternatief, was dat nu klaar geweest” [7]. In plaats daarvan hangt Nederland zo aan DigiD dat burgers er volledig afhankelijk van zijn geworden [7]. Wil je zonder DigiD leven? Dan moet alles weer via brieven - van belastingaangifte tot toeslagen [7]. Privacy-expert Brenno de Winter vat het samen: “De situatie laat zien dat Nederland geen controle heeft over zijn eigen technologie” [7]. Een crowdfundingactie voor de rechtszaak haalde al meer dan 50.000 euro op [3], wat de volkswoede goed weergeeft. Maar de keiharde realiteit blijft: Nederland heeft zichzelf digitaal gegijzeld.