Zelensky haalt keihard uit naar Europa: 'Jullie durven vandaag geen actie te ondernemen'

2026-01-23 buitenland

Davos, vrijdag, 23 januari 2026.
De Oekraïense president beschuldigde Europa gisteren in Davos van lafheid en traagheid in de strijd tegen Rusland. Zelensky vergeleek Europa’s besluiteloosheid met Trumps daadkracht en stelde dat Europa ‘verloren’ rondloopt terwijl het probeert de Amerikaanse president te overtuigen. Hij riep op Russische olietankers in beslag te nemen en de opbrengst te gebruiken voor Europa’s verdediging. De kritiek komt terwijl vredesgesprekken tussen Oekraïne, Rusland en de VS deze week plaatsvinden in Abu Dhabi. Europa heeft al meer dan 193 miljard euro aan steun gegeven, maar volgens Zelensky is dat niet genoeg.

Zelensky vergelijkt Europa met ‘Groundhog Day’ film

De Oekraïense president opende zijn toespraak op 22 januari 2026 in het Zwitserse Davos met een verwijzing naar de film ‘Groundhog Day’ uit 1993 [1][4]. Hij gaf daarmee aan dat er een jaar was verstreken sinds zijn vorige Davos-speech waarin hij Europa opriep serieus te worden, maar dat ‘er niets is veranderd’ [4]. Zelensky hekelde Europa’s reactie op Trumps dreigementen rond Groenland: ‘Als je 30 of 40 soldaten naar Groenland stuurt, wat moet dat bereiken? Welke boodschap zendt dat naar Poetin? Naar China? En misschien wel het belangrijkste, welke boodschap zendt dat naar Denemarken?’ [3][4]. De president benadrukte dat Europa moet ophouden met proberen Trump te veranderen: ‘President Trump houdt van wie hij is. En hij zegt dat hij van Europa houdt, maar hij zal niet luisteren naar dit soort Europa’ [3][4].

Concrete acties tegen Russische tankers geëist

Zelensky wees naar recente acties tegen Russische olietankers als voorbeeld van wat Europa meer zou moeten doen [1][7]. Op 22 januari 2026 kwam Frankrijk in actie tegen de Russische olietanker Grinch in de Middellandse Zee [1]. Een dag later volgde de Britse marine een Russische tanker in het Kanaal, maar trad niet op [1]. ‘Waarom kan president Trump tankers van de schaduwvloot tegenhouden en de olietoevoer stopzetten, maar Europa niet?’ vroeg Zelensky zich af [1]. Hij stelde voor alle Russische olie in beslag te nemen en ‘te verkopen ten behoeve van Europa’ om de oorlog te stoppen [1][7]. Deze concrete voorstellen tonen hoe Nederlandse havens en scheepvaart direct geraakt kunnen worden door strengere sancties tegen Rusland.

Vredesgesprekken en Europese steun onder druk

Zelensky’s kritiek komt terwijl belangrijke vredesgesprekken op stapel staan [3][4]. Trilaterale gesprekken tussen Oekraïne, Rusland en de VS waren gepland voor 24 en 25 januari 2026 in Abu Dhabi [3][4]. Steve Witkoff en Jared Kushner zouden op 23 januari 2026 naar Moskou reizen om Poetin te ontmoeten [4]. Europa heeft de afgelopen vier jaar meer dan 193 miljard euro aan steun gegeven [1], en de Europese Raad besloot nog eens 90 miljard euro toe te voegen voor de komende twee jaar [1]. Toch vindt Zelensky dit onvoldoende. Hij waarschuwde dat Europa een ‘mooie maar gefragmenteerde kaleidoscoop van kleine en middelgrote machten’ blijft in plaats van een echte wereldmacht te worden [5]. Voor Nederland betekent dit dat de druk toeneemt om militaire steun op te schroeven, terwijl de regering al worstelt met defensie-uitgaven.

Bronnen

Zelensky kritiek Europa Oekraïne