rotterdams detentiecentrum voor vreemdelingen schiet tekort: geweld en psychische problemen domineren
Rotterdam, zaterdag, 20 juni 2026.
Het Europees antifoltercomité slaat alarm over het detentiecentrum in Rotterdam. Gedetineerden kampen met ernstige psychische problemen, maar de zorg schiet tekort. Geweld tussen gedetineerden is schrikbarend hoog, en het personeel kan het nauwelijks aan. Het comité constateerde dat de omstandigheden niet voldoen aan Europese normen. Klachten over de leefsituatie of medische zorg slepen maanden aan. De Nederlandse overheid moet binnen drie maanden reageren op de kritiek. Intussen worstelt het centrum met een schrijnend tekort aan psychologen en verpleegkundigen. Een op de drie gedetineerden heeft complexe problemen, maar hulp komt vaak te laat of helemaal niet. De vraag dringt zich op: hoe veilig en humaan is deze detentie eigenlijk?
rotterdam: een detentiecentrum op de rand van de afgrond
In het vreemdelingendetentiecentrum in Rotterdam is de situatie zorgwekkend. Het Europees Comité ter voorkoming van foltering (CPT) trok in oktober 2025 aan de bel na een bezoek. Hun rapport, gepubliceerd in juni 2026, schetst een grimmig beeld. Van de ruim 3.000 vreemdelingen die Nederland in 2025 vasthield, zat een derde vast in Rotterdam [1]. Maar liefst één op de drie gedetineerden kampt met complexe psychische problemen of verslavingen. De zorg? Ondermaats. Het geweld? Schrikbarend hoog. Het CPT constateerde dat het Intern Bijstandsteam (IBT) regelmatig moet ingrijpen bij vechtpartijen tussen gedetineerden [1]. Het personeel staat er alleen voor, want psychologen en verpleegkundigen zijn schaars. De werving loopt stroef door de krappe arbeidsmarkt, aldus de Nederlandse regering [2]. En als een gedetineerde een klacht indient over de leefomstandigheden of medische zorg, duurt het maanden voordat er een beslissing valt. Het CPT noemt dit ‘een ernstige tekortkoming’ [3].
een systeem dat faalt: van klachten tot overbezetting
Het detentiecentrum in Rotterdam is niet de enige plek waar het misgaat. Ook in PI Ter Apel, waar asielzoekers worden opgevangen, signaleerde het CPT grote problemen. Te grote groepen, gedeelde ruimtes en onvoldoende gekwalificeerd personeel maken de opvang ongeschikt voor mensen met psychische problemen [1]. In Rotterdam weigert het centrum zelfs uitgeprocedeerde asielzoekers als het te vol zit. Het gevolg? Mensen die nergens heen kunnen, blijven langer vastzitten dan nodig. De Nederlandse overheid erkent de problemen en belooft beterschap. Maar de praktijk loopt achter. Zo duurt het nog steeds maanden voordat een klacht over de leefomstandigheden of medische zorg wordt afgehandeld. Het CPT is duidelijk: dit moet sneller [3]. Intussen worstelen gedetineerden met angst, onzekerheid en een gebrek aan perspectief. Een detentie die bedoeld is als tijdelijke oplossing, voelt voor velen als een uitzichtloze situatie. En dat terwijl de Eerste Kamer op 26 mei 2026 instemde met het EU-migratiepact, dat strengere regels voor asielzoekers met zich meebrengt [2]. De vraag is: hoe kan Nederland deze mensen humaan behandelen als de basiszorg al tekortschiet?
drie maanden de tijd: wat nu?
De Nederlandse overheid heeft drie maanden de tijd om te reageren op de aanbevelingen van het CPT. Dat betekent dat er voor 20 september 2026 een plan op tafel moet liggen. Maar wat kan er in die korte tijd echt veranderen? De regering benadrukt dat de mentale gezondheid van gedetineerden prioriteit heeft. Toch blijft de werving van psychologen en verpleegkundigen moeizaam [2]. Het tekort aan personeel is niet zomaar opgelost. En terwijl de overheid werkt aan verbeteringen, zitten er nu nog steeds mensen vast in omstandigheden die het CPT ‘onmenselijk’ noemt [1]. Voor de gedetineerden in Rotterdam is er weinig hoop op snelle verbetering. Hun klachten slepen aan, de zorg blijft achter en het geweld gaat door. Het detentiecentrum, bedoeld als tijdelijke oplossing, is uitgegroeid tot een plek waar kwetsbare mensen tussen wal en schip vallen. En dat terwijl Nederland zichzelf graag ziet als een land van mensenrechten en fatsoenlijke zorg. De realiteit in Rotterdam laat iets heel anders zien.