Australië's meest gedecoreerde soldaat gearresteerd voor vijf moorden in Afghanistan
Canberra, dinsdag, 7 april 2026.
Ben Roberts-Smith, drager van het prestigieuze Victoria Cross, werd gisteren op Sydney Airport opgepakt. De 47-jarige voormalige commando riskeert een levenslange gevangenisstraf voor het doodschieten van ongewapende Afghaanse burgers tussen 2009 en 2012. Eén slachtoffer was een tiener, een ander werd eerst van een klif geschopt voordat Roberts-Smith het bevel gaf hem te executeren.
Jarenlang onderzoek leidt tot historische aanklacht
De arrestatie van Roberts-Smith op 6 april 2026 markeert het einde van een vijf jaar durend onderzoek door de Australian Federal Police en het Office of the Special Investigator [1][2]. De voormalige SAS-militair wordt beschuldigd van moord op vijf Afghaanse burgers tijdens drie afzonderlijke incidenten: in april 2009 in Kakarak en in september en oktober 2012 in Darwan en Syahchow, alle in de provincie Uruzgan [3][4]. “De slachtoffers waren op het moment van hun vermoedelijke moord niet betrokken bij de vijandelijkheden”, verklaarde AFP-commissaris Krissy Barrett [1]. Het onderzoek is onderdeel van een bredere zaak waarbij in totaal 53 oorlogsmisdaden worden onderzocht - 39 zijn inmiddels afgerond zonder aanklachten [5]. Roberts-Smith verschijnt vandaag voor de rechtbank in New South Wales en riskeert bij een veroordeling levenslange gevangenisstraf [2][4].
Van nationale held naar verdachte oorlogsmisdadiger
Roberts-Smith gold jarenlang als Australië’s grootste oorlogsheld [1]. Hij ontving het Victoria Cross in 2011 voor zijn acties tijdens de Battle of Tizak - de hoogste militaire onderscheiding van het land [4][5]. Geen enkele nog levende Australische veteraan heeft meer onderscheidingen gekregen [1]. De val van zijn reputatie begon in 2018 toen Nine Entertainment kranten een reeks artikelen publiceerden over vermeende oorlogsmisdaden [2]. Roberts-Smith verloor in 2023 zijn smaadzaak tegen deze kranten, waarbij een rechter oordeelde dat vier van de zes moordbeschuldigingen waren bewezen [2][5]. Een hoger beroep werd in september 2025 verworpen [2]. De kosten van dit 110 dagen durende proces werden geschat op meer dan 30 miljoen dollar [4].
Bredere impact op Australische defensie
Deze zaak is onderdeel van een groter schandaal rondom Australische Special Forces in Afghanistan. Een rapport uit 2020 vond geloofwaardig bewijs dat leden van het Special Air Service Regiment 39 ongewapende gevangenen en burgers hebben gedood [1][2]. Voor Nederlandse lezers is dit relevant omdat het laat zien hoe westerse landen omgaan met oorlogsmisdaden van hun eigen troepen - een kwestie die ook Nederland raakt bij internationale missies [GPT]. Een andere voormalige SAS-soldaat staat in februari 2027 terecht voor oorlogsmisdaden [3][5]. OSI-onderzoeksdirecteur Ross Barnett benadrukte: “Als het bewijs leidt tot andere mensen die aangeklaagd moeten worden, kun je er zeker van zijn dat dat zal gebeuren” [2][5]. Roberts-Smith houdt vol onschuldig te zijn en heeft recht op de onschuldpresumptie [5].