Het jonge kabinet-Jetten vecht tegen de klok: bezuinigingen terwijl de economie kraakt

2026-03-28 politiek

Den Haag, zaterdag, 28 maart 2026.
Terwijl de Nederlandse economie ‘code diep oranje’ kleurt door de oorlog in het Midden-Oosten, moet het pas aangetreden kabinet-Jetten een extra begrotingstegenvaller van 3 miljard euro opvangen. De timing kon niet slechter: juist nu stijgende energieprijzen en inflatie dreigen, kondigt het kabinet grote bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid aan. De Tweede Kamer verzet zich hevig tegen de plannen, waardoor het minderheidskabinet wanhopig steun zoekt bij oppositiepartijen. Experts vrezen dat de bezuinigingen dubbel zo hard aankomen nu alles duurder wordt.

Kamer verzet zich tegen bezuinigingsplannen terwijl economische druk toeneemt

Het kabinet-Jetten kreeg amper een maand na aantreden te maken met een nieuwe begrotingstegenvaller van 3 miljard euro [3][5]. De Tweede Kamer verzet zich tegen miljarden aan bezuinigingen die nodig zijn om een sluitende begroting te maken [3][5]. JA21-Kamerlid Ingrid Coenradie illustreerde de weerstand begin maart: ‘De budgettaire kaders waaraan we ons moeten houden, voelen nu een beetje als een harnas. Wat wij belangrijk vinden is dat er sprake is van lastenverlichting, en niet van lastenverzwaring’ [5]. De Nederlandse Bank waarschuwt dat door de oorlog in het Midden-Oosten de kans op een energiecrisis, hogere inflatie en economische stagnatie flink is toegenomen [1][2]. Premier Jetten bevestigde gisteren tijdens de persconferentie na de ministerraad dat zijn kabinet een noodfonds komt om ‘de energiepijn bij de huishoudens met de grootste nood te verzachten’ [7].

Minderheidskabinet zoekt wanhopig steun bij oppositie

Met slechts 66 zetels in de Tweede Kamer en 22 in de senaat heeft het minderheidskabinet steun nodig van oppositiepartijen [8]. Op woensdag 25 maart bezocht premier Jetten Jesse Klaver van GroenLinks-PvdA en Laurens Dassen van Volt [8]. Het gesprek verliep moeizaam. Klaver zei na afloop: ‘Ik heb geen plan gezien’ [8]. Dassen constateerde dat het kabinet ‘nog zoekende is’ [8]. De coalitie van D66, VVD en CDA moet naar links of rechts bewegen voor een meerderheid in de senaat [8]. Experts trekken parallellen met kabinet-Rutte II, dat in 2012 ook zonder senaatsmeerderheid bezuinigingen door de Kamers moest sluizen [8]. Toen zochten PvdA en VVD steun bij D66, ChristenUnie en SGP [8].

Bezuinigingen komen extra hard aan door stijgende kosten

De timing van de bezuinigingen zorgt voor extra zorgen. De Nederlandsche Bank waarschuwde deze week voor oplopende inflatie [8], precies op het moment dat het kabinet stevige bezuinigingsplannen heeft voor de zorg en sociale zekerheid [1][2]. NRC-journalisten die de eerste Kamerdebatten volgden, signaleren dat er vragen blijven over hoe de aangekondigde bezuinigingen extra hard zullen aankomen als de levensduurte verder stijgt [2]. Een Kamerdebat over de gevolgen van de aanval op Iran vernauwde zich tot een gesprek over koopkracht, vooral de prijs van benzine [6]. Twee weken geleden sprak Jetten op zijn persconferentie over de noodzaak van ‘fundamentele keuzes om de verzorgingsstaat overeind te houden’ [8]. Minister Boekholt illustreerde onbedoeld de focus op ‘kleingeld’ met een verhaal over douchemuntjes [6].

Bronnen

bezuinigingen zorgverlening