hoe de pvda haar eigen graf groef met één omstreden keuze
Amsterdam, donderdag, 18 juni 2026.
Jacques Monasch, decennialang pvda-strateeg, gooit een bom in het politieke debat: de ondergang van de partij begon toen ze allochtonen voortrok. Volgens hem verloor de pvda haar traditionele achterban door banen te reserveren voor specifieke groepen. Het voorbeeld? Een Surinaamse kandidaat kreeg voorrang op de zoon van een trambestuurder. Monasch noemt het ‘woke avant la lettre’ en wijst migratie aan als de splijtzwam die de partij fataal werd. Zelfs pogingen van leiders als Asscher om het beleid te herzien, strandden op morele verzet binnen de partij. Nu, zegt Monasch, buigen pvda-bestuurders voor de invloed van het Midden-Oosten en de islam. Zijn conclusie? De partij die ooit Nederland regeerde, is door eigen keuzes irrelevant geworden – en de vvd dreigt hetzelfde lot te ondergaan als ze niet oppast.
de bom onder de sociaaldemocratie
Jacques Monasch, decennialang pvda-strateeg en zelf telg uit een Joods gezin dat de Duitse bezetting overleefde, legt de vinger op de zere plek: de partij groef haar eigen graf toen ze allochtonen voortrok [1]. Het begon rond 1990 met ‘positieve discriminatie’, zegt hij. Concreet voorbeeld: de zoon van een trambestuurder moest wijken voor een Surinaamse kandidaat, puur omdat die een andere achtergrond had [1]. Monasch noemt het ‘woke avant la lettre’ en wijst migratie aan als de splijtzwam die de partij fataal werd. De pvda verloor haar traditionele achterban, arbeiders en middenklasse, die zich niet meer herkenden in het beleid [1]. Zelfs toen Lodewijk Asscher in 2018 naar Denemarken reisde om te leren van het strenge asielbeleid daar, blokkeerde het partijbestuur zijn plannen [1]. Het morele verzet binnen de partij was te groot. Monasch: ‘Eeuwig zonde’ [1].
van arbeiderspartij naar irrelevantie
De cijfers liegen er niet om. In 1998 had de pvda nog 45 zetels in de Tweede Kamer, in 2021 waren dat er nog maar negen [GPT]. Die neergang valt samen met het migratiebeleid waar Monasch nu de vinger op legt. De partij die ooit Nederland regeerde, is door eigen keuzes irrelevant geworden. Monasch ziet hoe pvda-bestuurders nu buigen voor de invloed van het Midden-Oosten en de islam [1]. Hij wijst op de motie-Piri uit 2024, waarin Israël werd beperkt in haar recht op zelfverdediging tegen aanvallen van Iran [1]. Monasch noemt die motie ‘moreel corrupt’ en zegt dat hij zijn verbijstering nog niet te boven is [1]. De partij fuseerde in 2025 met GroenLinks, maar de nieuwe combinatie heeft nog steeds moeite om voet aan de grond te krijgen [1]. Voor de burger betekent dit vooral dat er geen sterke sociaaldemocratische stem meer is in het politieke landschap. Een stem die opkwam voor de gewone man, of die nu uit Rotterdam-Zuid kwam of uit Urk.
een waarschuwing voor de vvd
Monasch waarschuwt dat de vvd hetzelfde lot kan ondergaan als ze niet oppast [1]. De partij moet zich volgens hem nestelen in het centrum van de rechtse beweging, net zoals Frits Bolkestein dat in de jaren negentig deed [1]. Doet de vvd dat niet, dan gaat ook die partij ‘de bietenbrug op’, zegt Monasch [1]. Voor de burger betekent dit dat er nog maar weinig grote partijen overblijven die hun belangen behartigen. De kiezer heeft steeds minder keus en moet zijn heil zoeken bij kleinere, vaak extremere partijen. Monasch’s analyse is hard, maar duidelijk: de pvda is gevallen door haar eigen keuzes, en de vvd kan hetzelfde overkomen als ze niet leert van die fouten [1].