Amsterdam verliest 154 jaar oude Vondelkerk door nieuwjaarsbrand

2026-01-01 binnenland

Amsterdam, donderdag, 1 januari 2026.
De historische Vondelkerk stortte volledig in tijdens een verwoestende brand die kort na middernacht uitbrak. De neogotische kerk van architect Pierre Cuypers, gebouwd in 1872, is volgens autoriteiten ‘niet meer te redden’. Tientallen huizen werden ontruimd vanwege vallende brandende delen. Alleen de buitenmuren blijven overeind. De kerk overleefde eerder al een brand in 1904 waarbij de toren werd herbouwd. Nu is Amsterdam een belangrijk cultureel monument definitief kwijt. De oorzaak blijft onduidelijk en er vielen geen gewonden.

Brand onder controle maar kerk definitief verloren

Om 11:05 uur vanmorgen gaf de brandweer het sein ‘brand meester’ [4]. De vlammen die rond 00:50 uur in de toren begonnen [4][8], hadden toen al hun verwoestende werk gedaan. Een constructeur stelde vast dat de buitenmuren stabiel blijven staan zonder verder instortingsgevaar [4][6]. Maar van de kerk zelf blijft weinig over. De 50 meter hoge spits [3] stortte volledig in, evenals het dak en delen van het centrale gedeelte [1][6]. Burgemeester Femke Halsema noemde de brand ‘bijna gewelddadig’ in zijn intensiteit [5][8]. Dit is niet de eerste keer dat de Vondelkerk in vlammen opgaat - in november 1904 verwoestte brand de oorspronkelijke toren, die later werd herbouwd door Joseph Cuypers [2][3].

Buurt wakker geschud door drama

Circa 90 huishoudens zaten vanmorgen zonder stroom door de brand [4][6]. Tientallen bewoners moesten hun huis verlaten vanwege vallende brandende delen [5][7]. Ze werden opgevangen in een yogastudio op de PC Hooftstraat [7][8]. Marielle Bakker (55), die vlakbij woont, merkte pas ‘s morgens wat er gebeurd was: ‘Gisteren waren we aan het feesten. We hebben niks gemerkt, geroken of gehoord’ [6]. Voor één buurtbewoonster was de kerk extra speciaal - haar man vroeg haar daar ten huwelijk [5]. De gemeente plaatste hekken rond de kerk [4][6]. Fietsen binnen het afgezette gebied kunnen voorlopig niet worden opgehaald [4][6]. Stadsherstel Amsterdam, eigenaar van het gebouw [3], zoekt oplossingen voor huurders die er kantoorruimte hadden.

Onderzoek naar oorzaak loopt

De politie onderzoekt nog altijd wat de brand veroorzaakte [4]. Geruchten over vuurwerk als oorzaak circuleren in de buurt, maar de brandweer kan dat niet bevestigen [8]. De kerk, ontworpen door architect Pierre Cuypers en in gebruik genomen op 16 juni 1880 [3], diende tot 1977 als rooms-katholieke kerk [3][7]. Na ontkerkelijking werd het gebouw gebruikt voor concerten, kantoren en evenementen [3][7]. De Liberty Church hield er op zondag nog kerkdiensten [7]. Voor Amsterdam betekent dit het verlies van een belangrijk cultureel monument. Net zoals Notre-Dame in Parijs hoopt buurtbewoner Bakker dat ondernemers willen helpen met een eventuele wederopbouw [6]. De komende tijd zal uitwijzen of dat mogelijk is.

Bronnen

Vondelkerk monumentenbrand