Auschwitz-overlevende Edith Eger danste voor Mengele en inspireerde miljoenen tot herstel
Verenigde Staten, dinsdag, 28 april 2026.
De 98-jarige Holocaust-overlevende en psycholoog Edith Eger overleed maandag vredig. Als zestienjarige werd ze gedwongen te dansen voor oorlogsmisdadiger Josef Mengele in ruil voor brood. Op 4 mei 1945 groef een Amerikaanse soldaat haar levend op uit een stapel lijken. Decennialang kampte ze met overleverschuld en PTSD voordat ze wereldberoemd werd met haar boek ‘De keuze’, aanbevolen door Oprah Winfrey. Ze hielp militairen van Special Operations Forces en behandelde trauma’s tot in haar negentigste levensjaar. Nederlandse ballerina Igone de Jongh danste in 2024 nog voor haar in San Diego en noemde haar ‘liefde in alles wat ze was’. Eger transformeerde haar donkerste momenten in hoop voor miljoenen anderen.
Van balletdanseres tot trauma-expert in de Verenigde Staten
Eger werd geboren in Košice, destijds Hongarije, en droomde van de Olympische Spelen als balletdanseres [1][2]. Die droom eindigde abrupt toen ze op zestienjarige leeftijd samen met haar familie werd gedeporteerd naar Auschwitz-Birkenau [1][2]. Haar moeder werd direct naar de gaskamers gestuurd bij aankomst, haar vader stierf ook in het kamp [1]. Eger overleefde samen met haar zus Magda, ondanks persoonlijke mishandeling door Dr. Josef Mengele [1]. Als getrainde balletdanseres werd ze gedwongen te dansen voor de beruchte ‘Engel des Doods’ in ruil voor brood [2][1]. Na de bevrijding op 4 mei 1945, toen een Amerikaanse soldaat haar hand zag bewegen onder een stapel lijken [2], emigreerde ze in 1949 naar de Verenigde Staten [1]. Ze vestigde zich in El Paso, Texas, waar ze op vijftigjarige leeftijd haar doctoraat in de psychologie behaalde [1].
Wereldwijde impact door ‘De keuze’ en behandeling van militairen
Decennialang kampte Eger met overleverschuld en PTSD voordat ze zich ontwikkelde tot nationaal erkend expert in traumabehandeling [1]. Ze werkte als consultant voor de Amerikaanse marine en het leger, inclusief Special Operations Forces, en behandelde militairen met PTSD en traumatisch hersenletsel [1]. Haar doorbraak kwam met het boek ‘The Choice’ (De keuze), dat werd aanbevolen door Oprah Winfrey en een groot internationaal publiek bereikte [2][3]. Later verschenen ook ‘Het geschenk’ en ‘De ballerina van Auschwitz’ [2][3]. De titel van dat laatste boek verwijst naar haar bijnaam uit Auschwitz [2]. Eger werkte als klinisch psycholoog tot in haar negentigste levensjaar aan de UC San Diego [1].
Nederlandse connectie en vredige afscheid in San Diego
Nederlandse ballerina Igone de Jongh ontwikkelde een warme band met Eger nadat ze elkaar in 2019 leerden kennen [4]. De Jongh voerde toen in Carré de voorstelling ‘De dans ontsprongen’ op, gebaseerd op Egers levensverhaal [4]. De twee hielden jarenlang contact via Skype, hoewel dat de laatste tijd moeilijker ging door Egers verslechterende gezondheid [4]. In 2024 bezocht De Jongh Eger nog in San Diego, waar ze voor haar danste in de tuin [4]. ‘Ik heb voor haar gedanst in haar tuin, dat wilde ik haar graag cadeau geven’, vertelde De Jongh [4]. Volgens haar familie is Eger maandag ‘vredig heengegaan, met dezelfde gratie waarmee ze leefde’ [2][3]. De familie benadrukt dat ze ‘haar herinnering levend zullen houden met onze daden’ [2][3]. De Jongh vatte Egers nalatenschap samen: ‘Zij was liefde in alles wat ze was’ [4].