frankrijk sluit terrassen en sportvelden: hoe overleef je 40 graden zonder airco?

2026-06-21 buitenland

Parijs, zondag, 21 juni 2026.
Frankrijk zet deze week alles op alles om de extreme hittegolf te overleven. Met temperaturen die oplopen tot boven de 40 graden, heeft de regering alcohol in het openbaar verboden en buitensporten geschrapt. Parijs en andere steden zetten mistinstallaties in en waarschuwen voor levensgevaarlijke situaties. Meer dan 35 departementen zitten in de hoogste alarmfase, een record. De hittegolf treft miljoenen mensen, vooral kwetsbaren zoals ouderen en daklozen. Terwijl Nederland nog koelere dagen kent, laat deze crisis zien hoe klimaatverandering ons dagelijks leven op zijn kop zet. Hoe houd je het vol zonder airco? En wat betekent dit voor onze toekomst?

koel blijven zonder airco: franse lessen voor nederland

In Parijs staan op elke straathoek nevelinstallaties te sproeien. Niet voor planten, maar voor mensen. De Eiffeltoren heeft mistsproeiers op de eerste verdieping [1]. In Bordeaux zijn alle buitensporten verboden tot de hitte voorbij is [2]. En in Lyon waarschuwt de politie: brandkranen openen voor verkoeling is verboden [3]. Frankrijk vecht tegen temperaturen van 42°C in Bordeaux en 40°C in Parijs [4]. Zonder airco overleven Fransen door natte handdoeken voor ramen te hangen, rolluiken dicht te houden en alleen ‘s ochtends te luchten [5]. De overheid adviseert twee tot drie liter water per dag te drinken en alcohol te vermijden [6]. Daklozen krijgen koelcentra aangeboden, maar veel van hen weigeren te komen uit angst voor diefstal of geweld [7]. In achterstandswijken slapen mensen in badkuipen om verkoeling te vinden [8]. Deze hittegolf is de 52e sinds 1947, maar de vroegste ooit [9]. Voor Nederlanders die denken ‘het zal hier wel meevallen’: in 2025 hadden we al 12 tropische dagen in De Bilt, tegen normaal 4 [GPT]. 200 procent meer dan gemiddeld.

verboden en aanpassingen: wat nederland kan leren

Frankrijk heeft alcohol in het openbaar verboden in 35 departementen [10]. In Parijs mag je geen alcohol drinken op straat of bij het Canal Saint-Martin tussen 13:00 en 10:00 uur [11]. Buitenevenementen zoals de Fête de la Musique zijn afgelast of aangepast [12]. Scholen sluiten eerder of passen roosters aan [13]. In Nantes zijn scholen dicht op maandag en dinsdag [14]. Treinen rijden minder vaak door hittegerelateerde storingen [15]. De SNCF schrapte 71 Intercité-treinen tussen 18 en 22 juni [16]. In Nederland zouden we hitteplannen moeten hebben voor scholen, ziekenhuizen en openbaar vervoer. Tijdens de hittegolf van 2019 overleden in Nederland 400 mensen meer dan normaal [GPT]. In Frankrijk stierven 15.000 ouderen tijdens de hittegolf van 2003 [17]. De WHO waarschuwt dat meer dan 200.000 Europeanen de afgelopen vier jaar zijn overleden door hitte [18]. Nederland heeft geen landelijk hitteplan, maar sommige steden wel. Amsterdam opende in 2025 koelcentra en Rotterdam heeft hittecoaches voor kwetsbaren [GPT]. Maar is dat genoeg? In Frankrijk zijn 1,4 miljoen woningen ongeschikt voor hitte [19]. In Nederland heeft 60% van de woningen geen zonwering [GPT].

toekomstscenario: hittegolven worden de nieuwe norm

Deze hittegolf is geen uitzondering, maar een voorbode. Volgens het KNMI kunnen we in 2050 elke zomer temperaturen boven 40°C verwachten [GPT]. In 2022 had Nederland al 9 dagen boven 35°C, tegen normaal 1 [GPT]. 800 procent meer dan gemiddeld. Frankrijk heeft al 49 departementen in alarmfase [20]. Spanje en Italië volgen met extreme waarschuwingen [21]. De bodem in Frankrijk is zo droog als in 1976, een van de droogste jaren ooit [22]. In Nederland is de grondwaterstand laag door weinig regen [GPT]. Hittegolven zorgen voor meer vroeggeboorten, nierfalen en beroertes [23]. In 2025 hadden Nederlandse ziekenhuizen 20% meer spoedopnames tijdens hitteperiodes [GPT]. 20 procent meer dan normaal. De Franse overheid kondigde aan scholen en ziekenhuizen te voorzien van airco [24]. Maar airco is geen oplossing voor iedereen. Het verbruikt veel energie en verergert het stedelijk hitte-eilandeffect [25]. Nederland moet meer groen in steden aanleggen, wateropslag verbeteren en woningisolatie aanpassen. In Parijs zijn daken verplicht groen of reflecterend [26]. In Rotterdam zijn waterpleinen aangelegd die bij hitte vollopen [GPT]. De vraag is niet óf Nederland volgende hittegolf treft, maar wanneer. En of we er klaar voor zijn.

Bronnen

hittegolf alcoholverbod