Defensie legt explosieven neer op de Veluwe: brandgevaar wint het van militaire oefeningen
Arnhem, woensdag, 27 mei 2026.
Slechts vijf dagen na hervatting stopt Defensie opnieuw alle oefeningen met explosieven op de Veluwe. Het natuurbrandrisico in Gelderland staat alweer op fase 2.
Vijf dagen oefenen, dan weer stop
Op de Veluwe, in de provincie Gelderland, legt Defensie per direct alle oefeningen met explosieven, open vuur en pyrotechniek stil [1][2]. De aanleiding is simpel: het natuurbrandrisico in Gelderland is opgeschaald naar fase 2 [1][2]. Defensie maakte dit bekend op dinsdag 26 mei 2026 via platform X [2][5]. De oefeningen blijven stilgelegd totdat het risico weer daalt naar fase 1 [1][2]. Dat klinkt als een nette afspraak — en dat is het ook letterlijk. Defensie en de provincie Gelderland hadden eerder namelijk precies dit afgesproken: bij extreme droogte gaan de explosieven direct terug in de kast [1][6]. Die afspraak wordt nu nagekomen.
Een patroon dat pijn doet
Dit is niet zomaar een toevallige onderbreking. Eind april 2026 moest Defensie de oefeningen ook al stilleggen, nadat militaire activiteiten op meerdere plekken in Gelderland natuurbranden hadden veroorzaakt [1][5][6]. Het Artillerie Schietkamp in ‘t Harde werd hard getroffen: daar woedde een grote brand waarbij de brandweer dagenlang bezig was met blussen [1][6]. Op 29 april 2026 verwoestte één brand alleen al ongeveer 500 hectare heide op dat terrein [5]. Vervolgens hervatte Defensie de oefeningen op 21 mei 2026, maar uitsluitend onder strenge aanvullende voorwaarden: explosieven mochten alleen worden gebruikt als de weersomstandigheden dat toelieten en het brandrisico laag bleef [1][6]. Vijf dagen later, op 26 mei, bleek ook die ruimte verdampt. De Veluwe is droog, de vegetatie staat als tondel, en het militaire oefenschema moet opnieuw wijken.
Natuur versus defensiegereedheid
Voor omwonenden en natuurbeheerders op de Veluwe is dit nieuws welkom, maar de spanning is voelbaar. De gemeenten Ede en Barneveld drongen in de week van 18 tot 24 mei 2026 al bij Defensie aan op extra maatregelen bij militaire oefeningen tijdens droogte — en die gesprekken waren zelfs al vóór de brand van 29 april aangevraagd [5]. Defensie bevindt zich in een lastige spagaat: de krijgsmacht moet oefenen om inzetbaar te blijven [GPT], maar het grootste aaneengesloten natuurgebied van Nederland [GPT] is bij droog weer levensgevaarlijk kwetsbaar. Wanneer de oefeningen wél weer kunnen beginnen, is nu aan het weer. Defensie evalueert het brandrisico doorlopend en hervat pas als fase 1 is bereikt [1][2]. Tot die tijd blijft de Veluwe gespaard van militaire knallen — en dat is, alle ernst ten spijt, voor de natuur even een welverdiende adempauze.