VVD-leider Brekelmans ondermijnt eigen partijgenoot met uitspraken over spreidingswet asielzoekers
Den Haag, maandag, 18 mei 2026.
Terwijl Nederland worstelt met overvolle asielopvang en gewelddadige protesten, suggereert VVD-fractievoorzitter Brekelmans dat gemeenten zelf kunnen kiezen of ze asielzoekers opvangen. Dit valt volledig verkeerd bij zijn eigen partijgenoot Mark Boumans, VVD-burgemeester van Doetinchem. ‘Dit is een heel gevaarlijke uitspraak’, zegt Boumans. De spreidingswet verplicht alle gemeenten om bij te dragen aan asielopvang. Vluchtelingenwerk noemt Brekelmans’ houding ‘heel schadelijk’ nu Ter Apel met ruim 2200 mensen dagelijks overvol zit. Experts waarschuwen dat politici die de wet in twijfel trekken chaos creëren en geweld legitimeren.
Partijgenoten botsen over wettelijke plicht
De ruzie binnen de VVD wordt pijnlijk duidelijk. Brekelmans zegt dat gemeenten zelf mogen bepalen of ze asielzoekers opvangen [1]. Zijn eigen partijgenoot Boumans vergelijkt dit met zelf kiezen of je 150 mag rijden op de snelweg [3]. ‘Ik zou ook willen dat ik zelf mocht beslissen of ik 150 mag rijden op de snelweg’, zegt de Doetinchemse burgemeester in Buitenhof [3]. Boumans eist dat alle politici ondubbelzinnig uitspreken dat de spreidingswet geldt [3]. Ook Kamerleden Keijzer en Markuszower steunen anti-azc-demonstranten, wat volgens Vluchtelingenwerk ‘heel schadelijk’ is [1]. Myrthe Wijnkoop van Vluchtelingenwerk waarschuwt dat dit de eerlijke verdeling van asielzoekers over Nederland ondermijnt [1].
Ter Apel barst uit zijn voegen
Ondertussen stapelen de problemen zich op in Ter Apel. Het aanmeldcentrum zit overvol met 2199 mensen in de nacht van zondag 16 mei op maandag 17 mei, terwijl er maximaal 2000 per nacht mogen worden opgevangen [4]. De nacht ervoor waren het zelfs 2234 asielzoekers - het hoogste aantal sinds 18 september 2024 [4]. Voor burgers betekent dit concrete gevolgen: doorstroming naar andere opvangplekken stagneert terwijl dagelijks nieuwe asielzoekers arriveren [4]. Burgemeester Boumans wil dat premier Jetten meer regie pakt en desnoods het leger inzet [4]. Vanavond komen het kabinet en gemeenten bijeen voor spoedoverleg over de escalerende situatie [4].
Geweld en chaos als gevolg
De politieke verwarring heeft concrete gevolgen op straat. In Apeldoorn zijn 67 mensen opgepakt bij asielprotesten [3]. In Loosdrecht werd brand gesticht bij protesten tegen een tijdelijke opvanglocatie, waarbij agenten en brandweer werden gehinderd [4]. Experts waarschuwen dat politici die de wet in twijfel trekken gevaarlijke precedenten scheppen. ‘Je legitimeert hiermee dat mensen rellen veroorzaken en een azc in brand proberen te steken’, zegt luisteraar Willem Bloemsma [1]. Marlou Schrover, hoogleraar migratiegeschiedenis, benadrukt dat weigeren van opvang niet betekent dat er minder asielzoekers komen - ‘ze schuiven de taak door naar andere gemeenten’ [1]. Voor gewone burgers betekent dit meer onrust en polarisatie in hun buurt, terwijl de wettelijke verplichting gewoon blijft bestaan.