WHO roept internationale noodsituatie uit na dodelijke ebola-uitbraak in Congo en Oeganda

2026-05-17 buitenland

Kinshasa, zondag, 17 mei 2026.
Een zeldzame ebola-variant zonder werkende vaccins heeft al 80 mensen gedood in Congo en verspreidt zich naar Oeganda. De Wereldgezondheidsorganisatie verklaarde gisteren een internationale noodsituatie vanwege de snelle verspreiding van het Bundibugyovirus vanuit een druk mijngebied waar dagelijks duizenden mensen uit verschillende landen werken. Experts vrezen dat de werkelijke omvang veel groter is dan de 246 verdachte gevallen die nu bekend zijn.

Situatie verslechtert snel door grensoverschrijdende verspreiding

De WHO-directeur Tedros Adhanom Ghebreyesus riep gisteren zonder de gebruikelijke advisering van een noodcommissie de internationale noodsituatie uit [1]. Dit gebeurde nadat er binnen 24 uur twee bevestigde gevallen in de Oegandese hoofdstad Kampala waren gemeld van mensen die uit Congo kwamen [2][3]. De situatie is veel ernstiger dan eerst gedacht: van de eerste 13 monsters die werden getest bleken er acht positief [3]. Dit hoge percentage wijst erop dat de werkelijke omvang van de uitbraak veel groter kan zijn dan de officiële cijfers suggereren. Artsen Zonder Grenzen noemt de snelle verspreiding over verschillende gebieden én over een landsgrens ‘extreem zorgwekkend’ [4]. Het epicentrum ligt in een druk mijnbouwgebied in het noordoosten van Congo waar dagelijks duizenden mensen uit Oeganda en Zuid-Soedan werken [4][5].

Bundibugyovirus stelt hulpverleners voor grote uitdagingen

Deze uitbraak wordt veroorzaakt door het zeldzame Bundibugyovirus, waartegen geen goedgekeurde vaccins of behandelingen bestaan [1][6]. Dat maakt deze crisis extra gevaarlijk: het sterftecijfer kan oplopen tot 50 procent [4]. Bovendien detecteren standaard veldtesten dit virus vaak niet omdat ze alleen het veel voorkomende Ebola Zaire-virus herkennen [6]. De eerste bekende patiënt was een verpleegkundige die op 24 april symptomen kreeg en stierf in Bunia [6]. Van de acht bevestigde gevallen waren er vier verpleegkundigen, wat wijst op overdracht binnen ziekenhuizen [6]. De WHO adviseert landen nadrukkelijk om geen grenzen te sluiten, maar Rwanda heeft de grens bij de miljoenenstad Goma grotendeels dichtgedaan [4].

Gevolgen voor Nederland en internationale reizen

Voor Nederlandse reizigers betekent dit dat trips naar Centraal-Afrika voorlopig worden afgeraden. De WHO stelt strikte reisbeperkingen in: bevestigde patiënten mogen pas reizen na twee negatieve tests met 48 uur tussentijd [3]. Contactpersonen krijgen 21 dagen reisverbod [3]. Op internationale vliegvelden, zeehavens en grote grensovergangen komt uitreiscontrole met temperatuurmetingen [3]. Nederland moet zich voorbereiden op mogelijke evacuaties van eigen staatsburgers die in de regio werken [3]. Rebellengroepen zoals M23 controleren delen van het getroffen gebied in Congo, wat hulpverlening extra bemoeilijkt [4]. De WHO zal zo snel mogelijk een noodcommissie bijeenroepen om definitieve aanbevelingen te formuleren [3]. Dit is pas de derde keer in de geschiedenis dat het Bundibugyovirus wordt aangetroffen bij mensen [7].

Bronnen

ebola uitbraak Congo virus