Kabinet schrapt hulp voor 170.000 huishoudens die recht hebben op bijstand
Den Haag, dinsdag, 31 maart 2026.
Het Nederlandse kabinet heeft besloten de bijstand weg te laten uit een wet die gemeenten zou helpen burgers proactief te wijzen op hun rechten. Een derde van alle mensen die recht hebben op bijstand - ongeveer 170.000 huishoudens - krijgt deze uitkering nu niet. De beslissing moet 30 miljoen euro besparen en komt terwijl veel gezinnen al onder financiële druk staan. Gemeenten reageren verbaasd op deze plotselinge koerswijziging. Schuldenexperts noemen het een stap achteruit.
Politieke partijen verdedigen bezuiniging op kwetsbare groepen
De coalitie van D66, VVD en CDA verdedigt de ingreep als onderdeel van een breder bezuinigingspakket [1]. Minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie) benadrukt dat het ‘niet om een definitieve keuze gaat’ [1]. De partijen willen tegelijkertijd het maximumdagloon voor uitkeringsgerechtigden met 20 procent verlagen en de IVA-uitkering voor arbeidsongeschikten volledig schrappen [1]. Het ministerie van Sociale Zaken verwacht een besparing van 5 miljoen euro in 2026, oplopend tot 30 miljoen euro in 2030 en 2031 [2]. De Wet proactieve dienstverlening wordt in april behandeld in de Tweede Kamer, waarbij het kabinet de wet halverwege 2026 wil laten ingaan [1][2].
Gemeenten en experts spreken van ‘stap achteruit’
Marianne van der Sloot (CDA), wethouder in Den Bosch en voorzitter van de VNG-commissie, noemt het besluit teleurstellend: ‘De wet verliest veel aan zin als gemeenten hun rol niet kunnen spelen’ [1][2]. Schuldenexpert André Moerman reageert geschokt: ‘Dit kan toch niet waar zijn’ [2][9]. Hij wijst erop dat een toereikend inkomen cruciaal is om schulden te voorkomen en noemt de wet ‘een mooi initiatief dat hard nodig is in deze complexe samenleving’ [2][9]. Joeri Eijzenbach van de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet legt uit waarom dit burgers raakt: ‘Het is veel handiger om met één druk op de knop te kunnen zien waar iemand recht op heeft, in plaats van iemand langs twaalf loketten te sturen’ [2].
Gevolgen voor gewone gezinnen worden steeds duidelijker
De impact van deze beslissing raakt vooral mensen die al worstelen met hun financiën. Onderzoek van de Nederlandse Arbeidsinspectie uit 2021 toont aan dat 0.35 van alle huishoudens die recht hebben op bijstand deze niet ontvangt [2]. Bij zelfstandigen ligt dit percentage op 0.86 en bij jongeren tot 27 jaar op 0.7 [2]. Voor een alleenstaande ouder betekent dit dat zij mogelijk maanden lang minder inkomen heeft dan waar zij recht op heeft, terwijl de huur en boodschappen gewoon doorlopen. De Voorjaarsnota waarin dit besluit staat werd vrijdag 27 maart 2026 naar de Tweede Kamer gestuurd [2]. Burgers die nu al moeite hebben om rond te komen, moeten dus langer wachten op hulp waar ze recht op hebben.