Europa breidt massasurveillance uit via chatcontrole ondanks felle protesten
Brussel, vrijdag, 6 februari 2026.
Europarlementariër Birgit Sippel stelt voor om chatcontrole 1.0 te verlengen, waardoor tech-giganten zoals Meta privéberichten blijven scannen zonder rechterlijk bevel. De Duitse politie meldt dat 48% van alle gerapporteerde chats crimineel irrelevant blijkt te zijn. Privacyactivisten waarschuwen dat deze ‘vrijwillige’ surveillance in werkelijkheid massatoezicht betekent op alle digitale communicatie van EU-burgers, waarbij Amerikaanse bedrijven feitelijk politietaken overnemen van onafhankelijke rechters.
Sippel’s voorstel houdt massascanning in stand
Op 5 februari 2026 presenteerde Birgit Sippel (S&D), rapporteur van het Europees Parlement, haar conceptrapport waarin ze voorstelt om ‘Chat Control 1.0’ te verlengen [1]. Het voorstel staat massascanning van privéberichten toe voor ‘bekend materiaal’ via hash-scanning, zonder dat hiervoor een rechterlijk bevel nodig is [1]. Meta, het Amerikaanse moederbedrijf van WhatsApp en Facebook, levert momenteel 99% van alle chatmeldingen aan de politie en zoekt alleen naar ‘bekend’ materiaal [1][5]. Terwijl deze scanning formeel ‘vrijwillig’ is voor providers, betekent het in de praktijk massale controle zonder rechterlijk toezicht van onze privécommunicatie [2]. De EU-Raad stemde op 28 januari 2026 al voor verlenging van de regeling [2].
Hoge foutmarge zorgt voor valse beschuldigingen
De Duitse federale politie (BKA) rapporteerde dat ongeveer 48% van alle gerapporteerde content crimineel irrelevant was [1][2]. Dit betekent dat van de ongeveer 100.000 gescande chats in Duitsland bijna de helft onterecht wordt gemarkeerd [2]. Deze valse positieven putten waardevolle politieresources uit die eigenlijk nodig zijn voor het opsporen van georganiseerde pedofielennetwerken [5]. Nog verontrustender: 40% van alle onderzoeken in Duitsland richt zich op minderjarigen, niet op georganiseerde dadergroepen [1]. Het aantal chatmeldingen aan de politie is sinds 2022 al met 50% gedaald omdat providers steeds vaker encryptie gebruiken [1][5].
Burgerrechtenorganisaties mobiliseren tegen uitbreiding
Privacyactivisten hebben het protestplatform fightchatcontrol.eu geactiveerd en roepen burgers op om direct contact op te nemen met Europarlementariërs [2][5]. Europarlementariërs hebben tot 10 februari 2026 de tijd om amendementen in te dienen op Sippels conceptrapport [1][5]. Patrick Breyer, digitale rechtenexpert en voormalig Europarlementariër, waarschuwt: ‘We privatiseren feitelijk de wetshandhaving door Amerikaanse tech-giganten aan te stellen als sheriffs en onafhankelijke rechters te vervangen door foutgevoelige algoritmes uit Silicon Valley’ [2]. Het Europees Parlement stelde eerder alternatieven voor zoals ‘Security by Design’, proactief doorzoeken van het web en gerichte onderzoeken met rechterlijke bevelen in plaats van massasurveillance [2].