Poetin kan straks Nederlandse soldaten sturen om eigen burgers te 'bevrijden'
Moskou, vrijdag, 17 april 2026.
Rusland keurde deze week een controversiële wet goed die Poetin toestaat het leger naar Nederland te sturen. De wet richt zich op ‘bescherming’ van Russen die door buitenlandse rechtbanken worden vervolgd, zoals het Internationaal Strafhof in Den Haag. Experts waarschuwen voor directe bedreiging van Nederlandse soevereiniteit.
Russisch parlement keurt wet goed met overweldigende meerderheid
De Russische Staatsdoema keurde op 14 april 2026 in eerste lezing het omstreden wetsvoorstel goed met een overweldigende meerderheid van 413 stemmen voor en geen enkele tegenstem [1]. De wet stelt president Poetin in staat om ‘extraterritoriaal gebruik’ van de strijdkrachten te maken voor ‘bescherming van Russische burgers die zijn gearresteerd, vastgehouden of vervolgd door beslissingen van buitenlandse rechtbanken of internationale gerechtelijke organen waar Rusland niet aan deelneemt’ [1]. Dit betekent concreet dat Russische soldaten naar Nederland kunnen worden gestuurd als Russen hier door het Internationaal Strafhof worden opgepakt. Het wetsvoorstel is opgesteld door het Russische ministerie van Defensie en geldt specifiek voor rechtbanken waarin Rusland niet participeert en waarvan de bevoegdheid niet gebaseerd is op internationale verdragen met Rusland [1]. Voorzitter van het Russische parlement Vjatsjeslav Volodin verdedigde de wet door te stellen dat ‘het westerse recht feitelijk een instrument van repressie is geworden tegen ongewenste personen’ [2].
Directe dreiging voor Nederlandse soevereiniteit en NAVO-landen
Experts waarschuwen dat de wet een directe bedreiging vormt voor de Nederlandse soevereiniteit en andere NAVO-landen. De wet zou het Kremlin in staat stellen soldaten te sturen om Russen te bevrijden die zijn vastgehouden op bevel van het Internationaal Strafhof in Den Haag [2]. In 2023 vaardigde het ICC een arrestatiebevel uit tegen Poetin en Maria Lvova-Belova wegens de gedwongen deportatie van duizenden Oekraïense kinderen [2]. Militair commentator Pavel Aksjonov van de BBC Russische dienst waarschuwt echter dat ‘dit aanzienlijke krachten vereist, die Rusland momenteel niet eens heeft voor de oorlog in Oekraïne’ [3]. Politiek commentator Konstantin Eggert van Deutsche Welle ziet de wet als ‘onderdeel van de psychologische oorlog die Rusland voortdurend voert tegen het Westen en de NAVO’ [3]. De wet zou ook kunnen worden gebruikt voor militaire interventie in oostelijke NAVO-landen zoals Estland, zogenaamd om de Russische diaspora te beschermen [2].
Volgende stappen en internationale reacties
Het wetsvoorstel moet nog worden goedgekeurd in twee aanvullende lezingen, maar er wordt verwacht dat het zal worden aangenomen [2]. De datum voor de tweede en derde lezing is nog niet vastgesteld [2]. Hoofd van de Defensiecommissie van de Staatsdoema Andrej Kartapolov verklaarde dat de Russische strijdkrachten kunnen worden gebruikt om Russen in het buitenland te beschermen in elke vorm die door president Poetin ‘noodzakelijk en voldoende’ wordt geacht [3]. De wet bouwt voort op bestaande wetgeving die Poetin al toestaat geweld te gebruiken ter bescherming van Russische nationale belangen [2]. Auteurs van de wet erkennen in de toelichting dat de federale wet ‘Over veiligheid’ al soortgelijke bevoegdheden voor de president bevat, maar de voorgestelde wijzigingen worden ingevoerd ‘ter ontwikkeling van deze norm’ [1]. Deze ontwikkeling roept herinneringen op aan de Amerikaanse ‘Haagse invasiewet’ uit 2002, die de Amerikaanse president machtigt troepen in te zetten om Amerikaanse militairen en overheidsfunctionarissen te bevrijden als ze door een internationaal hof worden gearresteerd [2].