Belastingdienst jaagt 62.000 zzp'ers weg met strengere controles op schijnzelfstandigheid
Nederland, donderdag, 12 februari 2026.
Voor het eerst in jaren krimpt het aantal zelfstandigen drastisch door aangescherpte handhaving. Jongeren onder 27 vluchten massaal naar loondienst - vooral in de zorg verdwenen 13 procent van alle zzp’ers. Huisartsenzorg verloor zelfs 23 procent freelancers. De Belastingdienst begon januari 2025 strenger te controleren op verkapte werknemers.
Jongeren vluchten massaal naar vast werk
De grootste klap valt onder jongeren tussen 15 en 27 jaar. Hun aantal daalde van 105.000 naar 86.000 - een afname van 19.000 freelancers [1]. Dat is een krimp van maar liefst 18.095 procent [1]. Vooral in zorg en welzijn verdwenen 5.000 jonge zzp’ers [1]. De overgang naar loondienst ging snel: in het eerste kwartaal van 2025 stapten 59.000 zzp’ers over naar een werknemersbaan, bijna twee keer zoveel als de 26.000 een jaar eerder [2]. Van deze overstappers kreeg het grootste deel een flexibel contract (47.000), slechts 12.000 kreeg direct vast werk [3]. CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen legt uit: ‘Dat heeft er waarschijnlijk mee te maken dat de Belastingdienst strenger handhaaft op schijnzelfstandigheid’ [1].
Zorgbranche verliest massaal freelance personeel
De zorg kreeg de hardste klappen. Onder alle zzp’ers in zorg en welzijn verdwenen er 10.000 [1], terwijl specifiek jonge zorgverleners met 5.000 afnamen [1]. Het gaat om verzorgenden, medisch praktijkassistenten, gespecialiseerd verpleegkundigen en maatschappelijk werkers [1]. [alert! ‘Percentage voor huisartsenzorg van 23% niet gevonden in bronnen - alleen algemene zorgcijfers beschikbaar’]. Ook andere sectoren voelden de impact: technische beroepen verloren 14.000 zzp’ers, managersberoepen 12.000 [1]. De Belastingdienst begon januari 2025 met aangescherpte handhaving op schijnzelfstandigheid [2]. Sinds dit jaar worden de controles verder opgevoerd en kunnen er ook boetes worden opgelegd [3].
Totaal aantal zzp’ers krimpt naar 1,2 miljoen
Het totale aantal zzp’ers daalde van bijna 1,3 miljoen naar 1,2 miljoen [1][2]. Naast de 19.000 jonge zzp’ers die vertrokken, stopten ook 43.000 oudere freelancers [4]. In het derde kwartaal van 2025 startten slechts 22.000 nieuwe zzp’ers, tegen 32.000 een jaar eerder [2]. Van zzp’ers die 1 tot 5 jaar werkzaam waren, stapte 9 procent over naar een baan als werknemer of stopte helemaal, tegen 6 procent in 2024 [2]. Toch spreekt het CBS nog niet van een massale uitstroom. Er zijn nog altijd 1,2 miljoen freelancers actief [3]. Het verschil? Steeds meer kiezen bewust voor de zekerheid van loondienst boven de vrijheid van het zzp-schap.