Heel Den Haag valt tegelijk over FvD-leider De Vos heen, en dat is nog nooit eerder gebeurd
Den Haag, donderdag, 28 mei 2026.
Op 26 mei 2026 stond FvD-leider Lidewij de Vos anderhalf uur lang onder vuur van links én rechts. Een unicum in de Nederlandse politiek.
Een historisch moment in de Tweede Kamer
Op dinsdag 26 mei 2026 gebeurde iets wat in de Nederlandse politiek nog nooit eerder had plaatsgevonden. Tijdens een Tweede Kamerdebat over ‘het normaliseren van geweld in politiek en samenleving’ lag FvD-fractievoorzitter Lidewij de Vos anderhalf uur lang onder vuur — niet van één kant, maar van links én rechts tegelijk [1]. Jesse Klaver van Progressief Nederland, Ruben Brekelmans van de VVD en Mona Keijzer van Groep Keijzer schaarden zich allemaal in het front tegen De Vos [1]. Dat een brede coalitie van zulke verschillende partijen zich gelijktijdig op één partij richt, is een primeur [1]. De aanleiding was concreet: vlak voor het debat verspreidde een lokale FvD-fractievoorzitter een antisemitische complottheorie, waarin werd beweerd dat Joden de witte bevolking willen vervangen door migranten [1]. Dat viel slecht. Heel slecht. Intussen groeide de maatschappelijke onrust: in Loosdrecht werden opvangplekken voor vluchtelingen in brand gestoken en verschenen stickers met de tekst ‘Maak blanke kindjes’, en in Den Bosch werd een opvanglocatie voor kinderen aangevallen met een explosief [3]. Klaver stelde het op 26 mei onomwonden op Instagram: ‘Dit zijn geen incidenten, geen demonstraties. Dit is extreemrechts geweld, en dat geweld groeit’ [3].
De Vos verdedigt zich, maar het debat slokt haar op
De Vos probeerde zich te verweren. Ze zei tijdens het debat: ‘Mensen die hier van oorsprong wonen, moeten de meerderheid blijven. Dat dat van oorsprong blanke mensen waren, is een feitelijke constatering. Maar dat heeft niet veel te maken met het doel dat wij nastreven’ [1]. Haar andere uitspraak — ‘Hoe moet ik hen dan als een Nederlander zien?’ — sloeg in als een bom [1]. Critici zagen dit als bewijs dat FvD een ‘Nederland voor blanke Nederlanders’ nastreeft [1]. Media-ethicus Huub Evers waarschuwde al eerder voor het toenemende gebruik van termen als ‘omvolking’ door FvD-politici. Volgens Evers hangt de term nauw samen met complottheorieën en extreemrechts denken: ‘Het versterkt de aanhang van extreemrechts en racistisch denken wordt door sommige mensen aan de rechterkant niet verwerpelijk gevonden’ [4]. Intussen peilt FvD op 16 zetels in de Tweede Kamer [1] — de partij groeit dus, ondanks of misschien dankzij alle controverse [alert! ‘oorzakelijk verband tussen peilingen en controverse is niet vastgesteld in de bronnen’].
Aanvallen of negeren: wat werkt?
Niet iedereen in de Tweede Kamer koos voor de aanval. Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren en Laurens Dassen van Volt stelden bewust geen vragen aan De Vos om haar partij niet te legitimeren [1]. Ook Joost Eerdmans van JA21 hield zich op de vlakte [1]. Ouwehand legde haar keuze scherp uit: ‘Met dit debat geef je ze vooral een miljard nieuwe filmpjes om op de socials te laten rondgaan: kijk eens hoe wij keihard worden aangepakt door de elite en het kartel’ [1]. D66-fractievoorzitter Jan Paternotte zag het juist anders. Hij denkt dat het debat FvD bij twijfelende kiezers wél kan schaden: ‘Kiezers die normaal gesproken op de VVD of JA21 stemmen, maar denken dat FvD misschien ook wel geinig is, zullen dat nu misschien minder snel doen’ [1]. Twee strategieën, één vraag: hoe stop je een partij die floreert op aandacht én op verontwaardiging? Dat antwoord heeft Den Haag nog niet gevonden.