Europa's vliegverkeer staat op instorten nu brandstof opraakt binnen zes weken
Europa, donderdag, 16 april 2026.
Het Internationaal Energieagentschap slaat alarm: Europa heeft nog maar zes weken vliegtuigbrandstof over door de oorlog in Iran. De blokkade van de Straat van Hormuz heeft de brandstoftoevoer drastisch verminderd. Directeur Fatih Birol waarschuwt dat vluchten binnenkort geannuleerd worden als de crisis voortduurt. Europa importeert 75% van zijn kerosine uit het Midden-Oosten, maar die toevoer is nu vrijwel stilgevallen. Als slechts de helft van de normale brandstoflevering kan worden vervangen, dreigen fysieke tekorten al in juni. Dit raakt niet alleen vakantiegangers - de hele Europese luchtvaart staat onder druk in wat experts de grootste energiecrisis ooit noemen.
Nederlandse reizigers voelen de klap direct
Voor Nederlandse vakantiegangers betekent dit concreet: die zomervakantie naar Spanje of Griekenland staat op losse schroeven [1]. Vliegmaatschappijen beginnen nu al routes te schrappen vanwege de brandstofschaarste [1]. De crisis raakt vooral Groot-Brittannië hard - het land importeert 65 procent van zijn kerosine en is tegelijk Europa’s grootste verbruiker [2]. Spanje daarentegen heeft genoeg voorraad en exporteert zelfs brandstof naar andere landen [2]. Dit betekent dat vluchten vanuit Amsterdam naar Madrid mogelijk blijven doorgan, maar die KLM-vlucht naar Londen kan zomaar worden geannuleerd. De energiecrisis begon toen Iran de Straat van Hormuz blokkeerde, waardoor olietransporten van ruim 20 miljoen vaten per dag in februari kelderden naar slechts 3,8 miljoen vaten begin april [3].
Europa’s afhankelijkheid wordt pijnlijk duidelijk
Europa hangt dramatisch af van het Midden-Oosten voor zijn vliegtuigbrandstof [2]. Van alle kerosine die het continent importeert, komt 75 procent uit de Golfregio - ongeveer 375.000 vaten per dag [2]. Die afhankelijkheid wreekt zich nu keihard. Wereldwijd gaat er dagelijks 7,8 miljoen vaten kerosine doorheen, waarvan de Golf bijna 400.000 vaten levert [2]. De voorraadpositie verschilt sterk per land. Als Europa er niet in slaagt om alternatieve leveranciers te vinden en de voorraden onder de 23 dagen zakken, ontstaan fysieke tekorten op bepaalde luchthavens [2]. Dat niveau is nog nooit onderschreden sinds 2020 [2]. Bij een halvering van de normale aanvoer bereikt Europa al in juni dat kritieke punt [2].
Grootste energiecrisis ooit volgens experts
IEA-directeur Fatih Birol noemt dit ‘de grootste energiecrisis die we ooit hebben meegemaakt’ [1]. De impact strekt zich ver uit. Olieprijzen schoten omhoog tot bijna 150 dollar per vat, terwijl brandstofprijzen in Singapore de 290 dollar passeerden [3]. Globaal krimpt de olievraag met 800.000 vaten per dag in maart en naar verwachting 2,3 miljoen vaten in april [3]. Aziatische landen zoals Japan, Korea en India voelen de klap het hardst omdat zij het meest afhankelijk zijn van energie uit het Midden-Oosten [1]. Voor Europa volgt daarna de rekening: hogere benzine-, gas- en elektriciteitsprijzen [1]. De internationale gemeenschap werkt kooortsachtig aan oplossingen, maar reguliere leveringen uit het Midden-Oosten worden pas medio 2026 verwacht - en dan nog niet op het oude niveau [3].