De vrouw die de Nederlandse staat via de rechter dwong tot klimaatactie is overleden
Amsterdam, zaterdag, 23 mei 2026.
Marjan Minnesma overleed vrijdag op 59-jarige leeftijd aan borstkanker. Zij maakte wereldnieuws toen haar organisatie Urgenda in 2015 de eerste succesvolle klimaatrechtszaak won tegen een regering. Deze baanbrekende uitspraak dwong Nederland tot meer ambitieuze klimaatdoelen en inspireerde tientallen vergelijkbare rechtszaken wereldwijd. Minnesma hield haar ziekte sinds 2022 bewust privé om zich volledig te kunnen richten op haar werk voor een duurzamere wereld.
Noordbeemster verliest klimaatpionier die historie schreef
In Noordbeemster overleed vrijdag Marjan Minnesma, de vrouw die Nederland via de rechter dwong tot harder klimaatbeleid [1]. Minnesma leed sinds 2022 aan borstkanker maar hield dit bewust geheim [1][2]. “Het was haar nadrukkelijke wens om zo lang mogelijk door te werken aan een schonere en gezondere wereld”, schrijft Urgenda [1]. Ze startte in 2008 samen met Jan Rotmans de duurzaamheidsorganisatie die wereldfaam kreeg [3]. In 2013 sleepte Urgenda de Nederlandse staat voor de rechter omdat het klimaatbeleid te traag ging [1]. Twee jaar later kwam het oordeel: de regering móest de uitstoot van broeikasgassen sneller terugdringen [1]. Dit was wereldwijd de eerste succesvolle klimaatzaak tegen een overheid op basis van mensenrechten [1].
Van zonnepanelen tot Goldman-prijs: een leven vol klimaatacties
Minnesma maakte Nederland duurzamer op verschillende manieren. In 2010 haalde ze 50.000 zonnepanelen uit China, waardoor de prijs met een derde daalde [4]. Deze collectieve inkoopactie kostte 20 miljoen euro maar maakte zonne-energie toegankelijker [5]. Ze stond drie jaar achter elkaar bovenaan Trouws Duurzame 100-lijst in 2011, 2012 en 2013 [2][6]. In 2022 ontving ze de Goldman Environmental Prize, ook wel de ‘groene Nobelprijs’ genoemd [1][5]. Het prijzengeld van 200.000 dollar schonk ze aan Urgenda [5]. Premier Rob Jetten herinnert haar als “een onophoudelijke voorvechter voor de klimaatzaak” die “altijd creatief nadenkend en constructief meezoekend naar oplossingen” was [1][6].
Wereldwijde nalatenschap: hoop voor toekomstige klimaatzaken
Het Urgenda-vonnis kreeg internationale impact. Na 2015 startten burgers en organisaties wereldwijd tientallen vergelijkbare rechtszaken tegen landen en bedrijven [1]. “Toen wij die zaak wonnen, kregen we telefoontjes van over de hele wereld, huilende mensen: ‘Nu heb ik weer hoop en durf ik weer verder te gaan’”, vertelde Minnesma eerder [2]. De Hoge Raad bekrachtigde in 2019 het vonnis definitief [2][6]. Nederland moest hierdoor 2 tot 5 miljard euro extra uitgeven aan klimaatmaatregelen [2]. Mede-oprichter Jan Rotmans noemt haar “de beste met wie ik ooit heb samengewerkt” [6]. Minnesma laat man Koos, kinderen Noor, Roemer en Linde achter [3]. Urgenda spreekt van “een ondernemende visionair die met tomeloze energie haar leven succesvol heeft gewijd aan de energietransitie” [3].