Kabinet-Jetten presenteert vandaag spoedwetten om asielcrisis te bezweren
Den Haag, vrijdag, 8 mei 2026.
Premier Jetten houdt zijn belofte: precies op tijd presenteert zijn kabinet nieuwe asielwetten na het wegvallen van Fabers asielnoodwet. Met meer dan 7000 kinderen in noodopvang en bedtekort bij het COA groeit de druk enorm. De eerste maatregel maakt ongewenstverklaring van overlastgevende asielzoekers makkelijker. Maar experts twijfelen of deze spoedwetten daadwerkelijk minder asielzoekers naar Nederland brengen.
Eerste concrete maatregel: snellere aanpak overlastgevers
Het kabinet-Jetten pakt overlastgevende asielzoekers harder aan. De ministerraad besprak op 2 mei de uitbreiding van de ongewenstverklaring voor asielzoekers die overlast veroorzaken [1]. Asielminister Bart van den Brink (CDA) wil deze maatregel breder inzetten, ook voor mensen van buiten Europa, om vertrek af te dwingen [1]. Premier Jetten verwacht dat dit tot minder ‘ongewenste instroom’ leidt [1]. De ongewenstverklaring geldt nu vooral voor EU-burgers die een misdrijf hebben gepleegd [1]. Maar migratiedeskundige Carolus Grütters van de Radboud Universiteit waarschuwt: deze mensen kunnen pas worden uitgezet als ze de hele terugkeerprocedure hebben doorlopen, want ze hebben geen recht op verblijf [1]. Van den Brink werkt ook aan wetgeving voor ‘terugkeerfrustreerders’, wat gevoelig ligt binnen de coalitie [1].
Politieke druk neemt toe na asieldrama
De spoedwetten komen na een politiek drama in april. Half april stemde de Eerste Kamer één van de twee asielwetten van voormalig PVV-minister Marjolein Faber weg [1]. Premier Jetten beloofde toen binnen twee weken met nieuwe maatregelen te komen - een deadline die hij vandaag precies haalt [1]. Het aantal kinderen in noodopvang explodeerde van 2282 in 2022 naar meer dan 7000 nu [1]. Het COA meldt een tekort aan bedden waardoor mensen op de gang moeten slapen [1]. Burgemeesters ervaren weerstand tegen azc’s, soms met vernielingen en geweld [1]. Politiek redacteur Victor Pak van EW Magazine stelt dat het moment is aangebroken waarop het kwetsbare minderheidskabinet moet gaan leveren op de grote dossiers [2].
Twijfels over effectiviteit nieuwe aanpak
Of de spoedwetten daadwerkelijk minder asielzoekers naar Nederland brengen, is twijfelachtig [1]. Het Europese migratiepact dat half juni ingaat, bevat al veel van de maatregelen uit de weggestemde Asielnoodmaatregelenwet [1]. Het kabinet hoopt het draagvlak voor opvang te vergroten en de spreidingswet overbodig te maken [1]. De grenscontroles die Faber invoerde, gaan na de zomer op de schop - de Koninklijke Marechaussee krijgt dan meer flexibiliteit [3]. Victor Pak waarschuwt dat vooral zichtbaar wordt hoe kwetsbaar een minderheidskabinet is zodra pijnlijke keuzes moeten worden gemaakt [2]. Want waar op asiel misschien nog steun te vinden is, dreigt zorg uit te groeien tot een politiek mijnenveld [2].