Nederlandse gezinnen verliezen tot 700 euro per jaar door oorlog in Iran
Nederland, donderdag, 16 april 2026.
De oorlog in Iran slaat een gat van 700 euro per jaar in de portemonnee van autorijdende gezinnen. Lagere inkomens kunnen zelfs 8 procent van hun koopkracht kwijtraken door stijgende brandstof- en energieprijzen. Het CPB berekent dat de inflatie oploopt naar 3,8 procent in plaats van de verwachte 2,3 procent. De koopkrachtplus van 1,4 procent die voor 2026 werd voorspeld, verdwijnt volledig. Duitsland verlaagt al de accijns met 17 cent per liter, terwijl Nederland nog geen concrete maatregelen neemt. Bij een langdurige oorlog dreigt Nederland zelfs in een recessie te belanden. Economen pleiten voor gerichte steun aan de zwaarst getroffen groepen in plaats van algemene maatregelen die vooral hogere inkomens ten goede komen.
Dubbele blokkade maakt brandstof nog duurder
De situatie verslechtert snel door de dubbele blokkade van de Straat van Hormuz [1]. Sinds 10 april blokkeert ook Amerika de cruciale zeestraat, bovenop de eerdere Iraanse blokkade [1]. Dit raakt Nederland hard omdat het land ruim 13 procent van zijn ruwe aardolie uit de Golfstaten haalt [2]. Olie kost nu 100 dollar per vat en gas is bijna verdubbeld naar 50 euro per megawattuur [3]. De blokkade verstoort niet alleen energie, maar ook grondstoffen zoals aluminium en zwavel voor meststoffen [3]. Rederijen zoals Hapag-Lloyd voerden al oorlogstoeslagen in van 1.500 euro per container [4]. Voor Nederlandse gezinnen betekent dit dat autorijders tot 700 euro extra per jaar kwijt zijn aan brandstof [2]. Mensen zonder auto betalen slechts een tientje extra [2].
Buurlanden grijpen in, Nederland kijkt toe
Duitsland verlaagt de accijns al met 17 cent per liter voor twee maanden [1], terwijl Nederland nog geen actie onderneemt. Dit zorgt voor grote prijsverschillen in de grensstreek, wat tankstationhouder Maurice Witvoet frustreert: “In andere landen doen ze het wel, daar komt nu wel actie. In Nederland wordt alleen maar gepraat en gebeurt er nooit iets” [1]. Nederlandse accijnzen bedragen circa 84 cent per liter voor benzine en 55 cent per liter voor diesel [1]. Het kabinet is terughoudend omdat een accijnsverlaging van 10 cent al 1 miljard euro kost [1]. Het CPB steunt dit beleid en pleit voor gerichte steun aan lage inkomens in plaats van algemene maatregelen [2]. Financieel commentator Martin Visser waarschuwt dat accijnsverlaging de vraag naar brandstof juist stimuleert [1].
Recessie dreigt bij langdurige oorlog
Bij aanhoudend hoge energie- en olieprijzen kan Nederland in 2026 in een recessie belanden [2]. Het IMF waarschuwde deze week al voor een wereldwijde recessie door de economiecrisis [2]. In het ergste scenario kan de wereldwijde groei dalen van 3,1 naar 2 procent [3]. Voor Europa betekent dit 0,4 procent minder groei dan verwacht [3]. De inflatie kan oplopen tot 6 procent als de oorlog voorbij 2026 duurt [3]. Het vertrouwen in de mondiale economie daalt door aanhoudend hogere prijzen, waardoor wereldhandel en investeringen verder afnemen [2]. Econoom Koen De Leus van BNP Paribas Fortis waarschuwt: “Het risico op een veel grotere economische schok blijft reëel” [3]. IMF-voorzitter Kristalina Georgieva stelde op 9 april dat de groei zal vertragen, zelfs als er vrede komt [5].