Nederlandse politici krijgen duizenden doodsbedreigingen per week op X
Nederland, zaterdag, 23 mei 2026.
Politici ontvangen massaal bedreigingen op sociale media. In één week vond onderzoek ruim 22.000 intimiderende berichten aan politici. Het werkelijke aantal is veel hoger dan justitie weet.
Digitale haat explodeert tijdens verkiezingsweek
Het onderzoek van de Volkskrant legt een schokkende realiteit bloot. In de week voor de Tweede Kamerverkiezingen van oktober 2025 ontdekten journalisten ruim 80.000 berichten gericht aan politici [1]. Van deze berichten waren er 22000 gericht op het kleineren, vernederen, intimideren of bedreigen van politici [2]. De werkelijke cijfers zijn nog veel erger. Onderzoekers vonden 122 directe bedreigingen, 150 gevallen van opruiing en 428 gevallen van haatzaaien in slechts één week [2]. Ter vergelijking: het officiële Team Bedreigde Politici registreerde in heel 2025 slechts 493 meldingen op alle sociale media samen [2]. CDA-leider Henri Bontenbal kreeg op 23 oktober 2025 te horen: ‘Ze zouden je moeten ophangen na een staatsrechtelijk tribunaal’ [1]. VVD’er Ruben Brekelmans werd een dag later een ‘legitiem doelwit’ genoemd [1]. Rob Jetten van D66 ontving homofobe doodswensen [1].
X weigert mee te werken, politici blijven toch
Platform X, sinds 2022 eigendom van Elon Musk [1], werkt volgens het Openbaar Ministerie ‘eerder niet dan wel’ mee aan opsporingsverzoeken [1]. Van de 356 berichten die het OM strafbaar achtte, kon het merendeel van de afzenders niet worden vervolgd omdat 213 verdachten niet geïdentificeerd konden worden [1]. De genoemde haatberichten stonden een half jaar later nog gewoon online [1]. Toch blijven 117 van de 150 Kamerleden actief op X [1]. Alleen Volt vertrok begin 2025, gevolgd door Progressief Nederland en Jesse Klaver deze week [2]. Mona Keijzer van BBB verdedigt het platform: ‘Ik doe niet mee aan X bashen, want ik ben blij dat het er is. Ik haal daar informatie vandaan die je niet terugziet in de Volkskrant’ [1]. ChristenUnie-fractievoorzitter Mirjam Bikker erkent de afhankelijkheid: ‘Dit vak kun je alleen doen als je in het nieuws kan laten zien wat je vindt’ [1].
Democratie onder druk door digitale intimidatie
De gevolgen reiken verder dan individuele politici. Tweede Kamervoorzitter Thom van Campen waarschuwt: ‘Dit laat zien dat bedreigingen op X al lang geen incidenten meer zijn, en dat is onacceptabel’ [1]. Officier van justitie Fridolijn Kuipers vreest dat het ‘op jaarbasis misschien wel over vele duizenden bedreigingen’ gaat [1]. Het systeem kan dit volume niet aan. Van de 80000 onderzochte berichten was haatzaaien het vaakst gericht tegen moslims (227 keer) of buitenlanders (184 keer) [2]. Dogukan Ergin van Denk kreeg alleen al in de verkiezingsweek 136 keer te maken met bedreiging en haatzaaien [1]. Hij waarschuwt: ‘Het gevaar is dat ik het ga normaliseren’ [1]. Hoogleraar Claes de Vreese concludeert dat ‘de schade aan de democratie al is aangericht’ [2]. Barbara Kathman van PRO werkt aan wetgeving om X te dwingen haat te stoppen: ‘Als Europa niet ingrijpt, moeten we dat als Nederland zelf doen’ [2].