Israël dwingt grootste medische hulporganisatie Gaza te verlaten binnen vier weken

2026-02-01 buitenland

Gaza, zondag, 1 februari 2026.
Artsen zonder Grenzen moet voor 28 februari Gaza verlaten omdat ze weigeren personeelslijsten aan Israël te geven. De organisatie verzorgt een derde van alle bevallingen en levert drinkwater aan een derde van Gaza’s bevolking. Vijftien medewerkers zijn al omgekomen sinds oktober 2023.

Veiligheidsgaranties ontbreken voor Palestijnse medewerkers

Artsen zonder Grenzen (AzG) weigerde vrijdag 30 januari definitief om personeelslijsten aan Israël te geven [1][2]. De organisatie vroeg maandenlang om garanties dat de informatie alleen voor administratieve doeleinden gebruikt zou worden [3]. Die garanties kwamen er niet. Minister Amichai Chikli van Diasporazaken beschuldigt AzG ervan “mensen in dienst te hebben die actief zijn in terroristische organisaties” [1][4]. AzG ontkent dit stellig en zegt nooit mensen aan te nemen waarvan bekend is dat ze bij terreurorganisaties actief zijn [2]. Sinds oktober 2023 zijn al vijftien AzG-medewerkers omgekomen in Gaza [1][3][5]. Over heel Gaza zijn meer dan 1.700 zorgmedewerkers gedood [3][7].

Massale impact op medische zorg dreigt

Het vertrek van AzG raakt Gaza hard. De organisatie verzorgde in 2025 meer dan 800.000 medische consulten en assisteerde bij meer dan 10.000 bevallingen [3][8]. AzG beheert zes openbare ziekenhuizen en runt twee veldhospitalen in Gaza [8]. Ze ondersteunen een vijfde van alle ziekenhuisbedden en leveren schoon drinkwater aan ongeveer een derde van Gaza’s bevolking [2][8]. Voor Nederlandse hulporganisaties die in conflictgebieden werken, toont deze zaak hoe snel toegang kan worden afgesneden. Het Israëlische ministerie zegt “alternatieve medische oplossingen” te zoeken om de continuïteit van hulp te waarborgen [4].

Deel van bredere aanpak tegen hulporganisaties

Israël kondigde in maart 2025 aan dat 37 hulporganisaties in Gaza personeelsgegevens moesten verstrekken [1][3]. In december 2025 waarschuwde het land dat het niet aanleveren van informatie zou leiden tot het intrekken van vergunningen [1]. Per 1 januari 2026 zijn de registraties van deze organisaties niet meer geldig [8]. AzG moet nu voor 28 februari Gaza verlaten [1][4][5]. De organisatie blijft open staan voor dialoog om “essentiële, levensreddende medische zorg” te kunnen blijven leveren [8]. Nederland steunt veel internationale hulporganisaties financieel. Als deze trend zich voortzet, kunnen Nederlandse belastingbetalers zich afvragen of hun donaties nog wel effectief ingezet kunnen worden in conflictgebieden.

Bronnen

Gaza Artsen zonder Grenzen