Iran krijgt ultimatum van Trump terwijl Amerikaanse oorlogsschepen koers zetten naar de Golfregio
Washington, vrijdag, 30 januari 2026.
President Trump heeft Iran rechtstreeks voorwaarden gestuurd voor een nucleaire deal en waarschuwt voor militaire actie als het land niet stopt met uraniumverrijking en het doden van demonstranten. Een massale Amerikaanse vloot, groter dan die naar Venezuela werd gestuurd, vaart nu richting Iran. Irans minister Araghchi zegt klaar te zijn voor onderhandelingen op gelijke voet, maar benadrukt dat het land ook voorbereid is op oorlog. Meer dan 6.000 mensen stierven tijdens recente protesten in Iran volgens Amerikaanse mensenrechtenorganisaties.
Diplomatieke doorbraak na militaire dreigementen
Na weken van escalerende spanningen lijkt er beweging te komen in de crisis tussen Washington en Teheran. Deze ontwikkeling volgt op onze eerdere berichtgeving over Trumps militaire aanvalsplannen tegen Iran [https://dgki.nl/7da24f0-Trump-Iran-militaire-aanval/], waarbij beide landen dreigden met oorlog. Op 29 januari verklaarde president Trump dat de VS rechtstreeks verwachtingen hebben gecommuniceerd naar Iran betreffende een nucleaire deal [1]. Irans minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi reageerde positief, zij het voorzichtig: “Als de onderhandelingen eerlijk zijn en op gelijke voet, is de Islamitische Republiek Iran bereid om deel te nemen” [1]. De minister benadrukte wel dat voorbereidingen nodig zijn voor zowel de vorm als het onderwerp van de besprekingen [1]. Dit markeert een opvallende wending na maanden van militaire retoriek en dreigingen.
Turkije bemiddelt terwijl Amerikaanse vloot oprukt
Turkije speelt een cruciale bemiddelingsrol in de crisis. President Erdogan belde zijn Iraanse ambtgenoot Pezeshkian op 29 januari en bood aan om de spanning tussen Iran en de VS te “de-escaleren” [2]. Turkse minister Fidan noemde hervatting van de nucleaire gesprekken “essentieel voor het verminderen van regionale spanningen” [3]. Ondertussen blijft Trump de druk opvoeren. Hij waarschuwde dat een “massale armada richting Iran vaart” die groter is dan de vloot die naar Venezuela werd gestuurd [3][4]. Het vlaggenschip USS Abraham Lincoln met begeleidende oorlogsschepen arriveerde maandag in het Midden-Oosten [4]. Trump herhaalde zijn twee eisen: “Ten eerste, geen nucleaire wapens. Ten tweede, stop met het doden van demonstranten” [2]. Iran’s defensie-expert waarschuwde dat talrijke Amerikaanse militaire assets in de Golfregio “binnen bereik van onze middellange-afstandsraketten” liggen [8].
Bloedige protesten leggen druk op regime
De timing van deze diplomatieke opening komt niet toevallig. Iran worstelt met massale protesten die eind december 2025 uitbraken vanwege economische problemen [2][3]. Amerikaanse mensenrechtenorganisaties rapporteren meer dan 6.000 doden tijdens de demonstraties, waaronder 6.092 betogers en 118 kinderen [4]. Iran’s regering erkent slechts 3.117 doden [4]. Deze cijfers maken duidelijk waarom Trump het “stoppen met het doden van demonstranten” als kerneis stelt. Voor Nederlandse bedrijven betekent de crisis hogere olieprijzen en onzekerheid over handelsbetrekkingen. De VS kondigden nieuwe sancties aan tegen zeven Iraanse burgers en één entiteit [8], plus een 25 procent tarief op landen die zaken doen met Iran [7]. Araghchi blijft strijdvaardig: “De Islamitische Republiek Iran is zowel klaar voor onderhandelingen als voor oorlog” [3]. De komende dagen zullen uitwijzen of diplomatie of geweld de overhand krijgt.