Europa gooit de geneesmiddelenmarkt op zijn kop met nieuwe 'buy European' regels

2026-01-20 buitenland

Brussel, dinsdag, 20 januari 2026.
Het Europees Parlement kiest prijs niet meer als enige criterium voor medicijncontracten. Vanaf nu tellen ook leveringszekerheid en EU-productie mee. De Commissie krijgt de bevoegdheid om geneesmiddelen te herverdelen tussen landen bij tekorten. Polen overweegt al een zesmaandse voorraad aan te leggen via groothandels. Deze drastische koerswijziging moet Europa minder afhankelijk maken van Aziatische leveranciers die nu 80% van de farmaceutische grondstoffen leveren.

Parlement stemt in met revolutionaire aanpak medicijntekorten

Het Europees Parlement nam dinsdag 20 januari met overweldigende steun nieuwe maatregelen aan om medicijntekorten in de EU aan te pakken [1]. Het voorstel kreeg 503 stemmen voor, 57 tegen en 108 onthoudingen [1]. De nieuwe regelgeving introduceert een fundamenteel andere aanpak voor overheidsopdrachten waarbij prijs niet langer het enige criterium mag zijn [1][2]. “De prijs mag niet langer het enige criterium zijn bij het toekennen van contracten voor geneesmiddelen. Er moet rekening worden gehouden met de voorzieningszekerheid, de veerkracht van de productieketens en de productiecapaciteit binnen de EU,” aldus rapporteur Tomislav Sokol [1]. Deze ‘Buy European’-benadering moet ervoor zorgen dat overheidsopdrachten betrouwbare leveranciers ondersteunen en de productie van geneesmiddelen in de EU versterken [1].

Commissie krijgt macht over nationale voorraden

De nieuwe wetgeving geeft de Europese Commissie vergaande bevoegdheden om geneesmiddelen te herverdelen tussen nationale voorraden bij tekorten [1][2]. Er komt een EU-coördinatiemechanisme voor nationale voorraden en noodvoorraden van essentiële geneesmiddelen [1]. Polen reageert proactief op deze ontwikkelingen door te overwegen een nationale reserve van kritieke geneesmiddelen aan te leggen voor zes maanden, gebruikmakend van het groothandelsnetwerk [3]. “Onze sector kan hier meteen mee aan de slag. Dit zouden nationale medicijnreserves zijn gebaseerd op het bestaande groothandelssysteem – Poolse bedrijven, Pools kapitaal,” zegt Andrzej Stachnik van de Associatie van Farmaceutische Groothandels [3]. Het land is nu voor 80% afhankelijk van Aziatische landen voor actieve farmaceutische ingrediënten [3].

Onderhandelingen met lidstaten volgen spoedig

Het Parlement staat nu klaar om te onderhandelen met EU-regeringen over de definitieve vorm van de wetgeving [1][2]. Deze nieuwe regelgeving vormt de meest significante hervorming van het farmaceutische regelgevingskader in meer dan twee decennia [6][7]. De maatregelen moeten de afhankelijkheid van de EU van derde landen verminderen en de concurrentiepositie van de farmaceutische sector versterken [2]. Voor Nederlandse patiënten betekent dit potentieel betere beschikbaarheid van essentiële medicijnen en minder risico op tekorten die de afgelopen jaren verschillende EU-lidstaten hebben getroffen [GPT]. De Europese Commissie had in maart 2025 al een voorstel voor deze verordening ingediend [1][2].

Bronnen

geneesmiddelen medicijntekorten