Mario Draghi wil Europa omvormen tot federatie om VS en China te weerstaan
Brussel, maandag, 2 februari 2026.
Voormalig ECB-president Mario Draghi roept Europa op om van confederatie naar federatie te gaan. Hij waarschuwt dat de EU anders wordt ‘opgepikt’ door de VS en China. Draghi ziet dat Europa alleen macht heeft waar het al gefedereerd is: handel, munt en interne markt. In defensie en buitenlandbeleid wordt de EU behandeld als losse middelgrote staten. Zijn ‘pragmatisch federalisme’ houdt in dat voorlopers beginnen, anderen kunnen later aansluiten. De euro toont aan dat dit werkt.
Draghi spreekt op Belgische universiteit voorafgaand aan EU-top
De voormalige Italiaanse premier en ECB-president sprak maandag 2 februari aan de KU Leuven universiteit in België, waar hij een eredoctoraat ontving [1][2]. Zijn timing is opvallend: Draghi en Enrico Letta zijn uitgenodigd voor een informele bijeenkomst van Europese leiders op 12 februari, waar ze hun rapporten over de competitiviteit van de EU zullen bespreken [3][4]. Voor Nederlandse burgers betekent dit dat cruciale beslissingen over Europa’s toekomst worden genomen terwijl de VS onder Donald Trump tarieven oplegt aan Europa en China meer dan 90% van Europa’s zeldzame aarden levert [1][6]. Draghi waarschuwt dat ‘Europa het risico loopt ondergeschikt, verdeeld en gedeïndustrialiseerd te worden’ als het geen echte federatie wordt [2].
Concrete voorbeelden tonen waar federatie wel en niet werkt
Draghi wijst op recente successen zoals het handelsakkoord met India van 27 januari 2026, dat tarieven ter waarde van meer dan 4 miljard euro wegneemt [1][3]. Hij benadrukt dat Europa alleen wordt gerespecteerd ‘waar het gefedereerd is - in handel, concurrentie, de interne markt en monetair beleid’ [1][4]. In defensie, industriebeleid en buitenlandse zaken daarentegen wordt de EU behandeld als ‘een losse verzameling middelgrote staten die verdeeld en dienovereenkomstig behandeld kunnen worden’ [2][4]. Voor Nederlanders betekent dit dat hun stem in de wereld zwakker is dan nodig: China beheert kritieke knooppunten in mondiale toeleveringsketens en de VS maakt duidelijk dat Europese politieke versnippering hun belangen dient [1][2].
Pragmatisch federalisme als uitweg uit huidige impasse
Draghi’s oplossing heet ‘pragmatisch federalisme’ - lidstaten doen vrijwillig mee, de deur blijft open voor anderen, maar niet voor landen die het gemeenschappelijke doel ondermijnen [2][4]. Hij noemt de euro als meest succesvolle voorbeeld: sommige EU-landen begonnen, negen andere sloten zich later aan [6]. ‘Europa wordt niet ineens gemaakt’, zegt Draghi, verwijzend naar Schuman uit 1950, ‘niet alle landen zullen vanaf het begin bij elke initiatieven aansluiten, maar dat moet de meer verzienden er niet van weerhouden vooruit te gaan’ [6]. Voor Nederland, als handelsnatie en EU-oprichter, zou dit betekenen dat het kan kiezen: blijven we een grote markt onderworpen aan andermans prioriteiten, of nemen we de stappen om één macht te worden? [2]