Nederland haalt NAVO-norm van 2 procent ruimschoots terwijl Amerika's defensiebudget daalt
Den Haag, donderdag, 26 maart 2026.
Nederland presteerde in 2025 uitstekend met 2,59 procent defensie-uitgaven van het bbp, ruim boven de oude NAVO-norm van 2 procent. Voor het eerst haalden alle 32 NAVO-landen deze norm. Opvallend detail: Amerika’s defensiebudget zakte relatief ten opzichte van het jaar ervoor, ondanks Trumps druk op bondgenoten. Europese landen verhoogden hun defensiebudget met 20 procent. Nu wacht een nieuwe uitdaging: tegen 2035 moet Nederland naar 5 procent van het bbp, waarvan 3,5 procent voor defensie zelf en 1,5 procent voor ondersteunende zaken zoals cyberverdediging. Landen aan de Russische grens zoals Polen en de Baltische staten zitten al boven die nieuwe norm.
Trump zet druk op, maar VS zakt zelf onder nieuwe norm
President Donald Trump oefende zware druk uit op Europese bondgenoten om hun defensiebudget op te krikken [1]. Hij dreigde zelfs bondgenoten niet langer te beschermen als ze te weinig zouden uitgeven aan defensie [1]. Ironisch genoeg zakten de VS zelf van 3,30 naar 3,19 procent van het bbp in 2025 [2]. Amerika haalt de nieuwe afspraak van 3,5 procent dus nog niet [1]. Zuid-Europese landen stribbelden tegen, maar legden op de valreep nog wat bij om te voorkomen dat Trump zou wegblijven van de NAVO-top in Den Haag [1]. België, Spanje, Portugal, Canada en Albanië haalden precies 2 procent [1][2]. Italië en Tsjechië deden het met 2,1 procent nauwelijks beter [1][2].
Nieuwe norm van 5 procent zorgt voor financiële hoofdpijn
De afspraak uit Den Haag stelt landen voor een enorme financiële uitdaging: 5 procent van het bbp tegen 2035 [1][3]. Dat betekent 3,5 procent voor defensie zelf en 1,5 procent voor ondersteunende zaken zoals cyberverdediging en het aanjagen van de wapenindustrie [1]. Polen, Litouwen en Letland zitten al boven die 3,5 procent [1]. Die landen grenzen aan Rusland en voelen zich bedreigd [1]. Voor Nederland betekent dit een forse verhoging van het huidige defensiebudget. In juli 2026 moeten alle NAVO-landen tijdens een top in Ankara aannemelijk maken dat ze op weg zijn naar deze verhoogde norm [3]. NAVO-chef Mark Rutte presenteerde deze cijfers donderdag in zijn jaarrapport [1][3].
Wat betekent dit voor Nederlandse belastingbetalers?
De stijging naar 5 procent van het bbp gaat Nederlandse burgers flink wat kosten. Ter vergelijking: Nederland gaf in 2025 al 2.59 procent uit, wat neerkomt op miljarden euro’s extra belastinggeld [1]. De regering moet deze uitgaven ergens vandaan halen - uit uw portemonnee dus. Andere NAVO-landen worstelen met hetzelfde probleem. Een tweede NAVO-afspraak uit 2014 schrijft voor dat minstens 20 procent van het budget naar wapens en uitrusting moet [1]. België, Albanië en Estland haalden die norm niet [1]. De afspraak van Den Haag laat in principe ruimte voor uitzonderingen, maar de andere landen zeggen zich eraan te houden [1].