Iran pakt Nederlandse diplomaat met Starlink-apparatuur en Nederland ontbiedt ambassadeur
Teheran, dinsdag, 24 februari 2026.
Op 28 januari nam Iran satellietcommunicatieapparatuur in beslag van André van Wiggen, tweede man op de Nederlandse ambassade in Teheran. Nederland noemt dit een schending van het Verdrag van Wenen en probeerde wekenlang achter de schermen een oplossing te vinden. Toen Iran gisteren videobeelden lekte, ontbood Den Haag vandaag de Iraanse ambassadeur. Iran claimt dat de diplomaat weigerde zijn bagage te laten scannen, maar Nederland ontkent dit verhaal. Starlink-apparatuur is verboden in Iran omdat burgers daarmee het staatsgecontroleerde internet kunnen omzeilen. Het incident verscherpt de al gespannen verhoudingen tussen beide landen verder.
Nederland eist uitleg na schending diplomatieke regels
Het ministerie van Buitenlandse Zaken probeerde wekenlang via stille diplomatie tot een oplossing te komen [1][2]. Iran kreeg herhaaldelijk het verzoek om de bagage onmiddellijk vrij te geven [2]. Toen Iraanse staatsmedia maandag videobeelden van het incident publiceerden, brak Den Haag het zwijgen [1][3]. ‘Met het lekken van deze beelden is van Iraanse kant die stilte doorbroken. Dit betreuren wij’, aldus het ministerie [1]. Vandaag, dinsdag 24 februari, moest de Iraanse ambassadeur zich verantwoorden op Buitenlandse Zaken [3]. Nederland spreekt van een ‘diplomatiek incident’ en noemt het ‘onacceptabel’ [3]. Het ministerie benadrukt dat Iran zich niet houdt aan het Verdrag van Wenen inzake diplomatiek verkeer uit 1961 [1][2][3]. Volgens deze internationale afspraken is diplomatieke post onschendbaar en mag deze niet worden geopend of in beslag genomen door het gastland [3][GPT].
Starlink-verbod maakt satellietapparatuur explosief onderwerp
Iraanse media beweren dat in de koffer van Van Wiggen een draagbare Starlink-modem en satelliettelefoons zaten [1][4]. De diplomaat zou hebben geweigerd zijn bagage te laten scannen bij aankomst op Imam Khomeini International Airport [1][2]. Nederland ontkent dit verhaal pertinent. ‘Het verhaal dat Iran probeert neer te zetten is feitelijk onjuist’, stelt het ministerie [1][2]. Het bezit en gebruik van satellietinternetapparatuur zoals Starlink is verboden in Iran [1][4]. Burgers kunnen hiermee het staatsgecontroleerde internet omzeilen en vrij communiceren [4]. Overtreding leidt tot inbeslagname en gevangenisstraf [1][4]. Begin 2026 sloot het Iraanse regime het internet af tijdens massale demonstraties waarbij minstens 7000 doden vielen [2]. Veiligheidsdiensten deden sindsdien vaker invallen om satellietapparatuur in beslag te nemen [1][2].
Diplomatieke crisis verslechtert al gespannen verhoudingen
Voor Nederlandse diplomaten betekent dit incident een concrete bedreiging van hun veiligheid en werkzaamheden in Iran. Oud-diplomaat Nikolaos van Dam legt uit dat diplomatieke zendingen alleen mogen worden geopend bij ‘ernstige aanwijzingen van misbruik’ en dan nog uitsluitend in aanwezigheid van een vertegenwoordiger van Nederland [1]. Iran negeerde deze regel volledig. Het is nog onbekend of de bagage inmiddels is vrijgegeven [3]. Het incident vindt plaats in een periode van verhoogde politieke spanningen in de regio [4]. Nederlandse bedrijven en reizigers moeten rekening houden met verdere verslechtering van de diplomatieke betrekkingen. Dit kan gevolgen hebben voor handelsrelaties, visa-procedures en de veiligheid van Nederlandse staatsburgers in Iran. Het ministerie wilde om privacyredenen niet bevestigen dat het om André van Wiggen gaat [5].