Nederlandse werknemers haken massaal af bij aandelen terwijl toplaag juist instapt
Nederland, dinsdag, 10 maart 2026.
Het aantal werknemers met aandelen in hun bedrijf daalt van 5% naar 4,5%, terwijl de interesse juist groeit tot 41%. Doordat Nederland belasting wil heffen over niet-gerealiseerde winsten en geen belastingvrije aandelenschenkingen toestaat, worden gewone werknemers weggedrukt. In Duitsland en het VK kunnen werkgevers duizenden euro’s belastingvrij aan aandelen schenken. Het resultaat: alleen vermogenden blijven investeren, waardoor bedrijfswinsten vooral bij de toplaag terechtkomen in plaats van bij werknemers die er recht op hebben.
Fiscale plannen maken aandelen onaantrekkelijk voor gewone werknemers
De nieuwe plannen van het kabinet om belasting te heffen over ‘niet-gerealiseerde’ winsten maken het veel minder aantrekkelijk voor werknemers om aandelen te bezitten [1]. Dit betekent dat je belasting moet betalen over winst die je nog niet eens hebt geïnd - alsof je belasting betaalt over een loterij die je misschien wint. Pascale Nieuwland, directeur van SNPI, snapt waarom werknemers afhaken: “Ik kan me voorstellen dat het geen aantrekkelijke optie is als je bij een bedrijf werkt waar veel onzekerheden zijn” [1]. Terwijl andere Europese landen hun werknemers juist stimuleren - in het Verenigd Koninkrijk en Duitsland kunnen werkgevers per werknemer duizenden euro’s belastingvrij aan aandelen schenken [1]. Nederland doet het tegenovergestelde. Het CNV pleitte eerder voor een belastingvrije schenking van 2000 euro per werknemer, maar dat idee verdween in de politieke prullenbak [1].
Werknemers willen wel, maar kunnen steeds minder
De cijfers laten een pijnlijke paradox zien: steeds meer werknemers willen aandelen (van 30% naar 41%), maar steeds minder krijgen ze ook daadwerkelijk (van 5% naar 4,5% in 2026) [1]. Een inleg van 2000 euro kan na tien jaar bijna verdubbelen bij een jaarlijkse groei van 7 procent [1] - een aantrekkelijk pensioenextra voor wie het zich kan veroorloven. Maar daar zit de kneep: lagere inkomens lopen het risico hun baan én hun pensioenpotje te verliezen bij een crisis [1]. Het wordt een luxeproduct voor mensen die het eigenlijk niet nodig hebben. Door zeggenschap in het bedrijf zijn werknemers met aandelen eerder betrokken en kan de organisatie sneller in actie komen, aldus Nieuwland [1]. Maar die voordelen komen nu vooral terecht bij de mensen die al vermogend genoeg zijn om de fiscale nadelen te kunnen dragen.
Trucje versterkt ongelijkheid tussen arm en rijk
Expert Kleverlaan waarschuwt dat werknemersparticipatie geen “fiscaal trucje” mag worden “waarmee topmanagers nog meer kunnen verdienen” [1]. Maar dat is precies wat er gebeurt. Terwijl gewone werknemers worden weggedrukt door ondoordachte belastingplannen, blijven vermogenden gewoon investeren. Het resultaat: bedrijfswinsten stromen vooral naar mensen die al kapitaal hebben, in plaats van naar werknemers die meehelpen die winsten te realiseren. Je krijgt het geld natuurlijk niet direct op je bankrekening, maar pas wanneer je aandelen verkoopt [1] - dat maakt het extra pijnlijk als je daar ook nog eens belasting over moet betalen voordat je het hebt ontvangen. Nederland mist hiermee een kans om werknemers te laten meedelen in de megawinsten van bedrijven, terwijl andere landen hun burgers juist meer eigenaarschap geven over hun economische toekomst.