Nederland draait de energieklok terug en verbrandt weer meer kolen voor Duitse buren
Nederland, maandag, 9 maart 2026.
Na jaren van afname steeg de elektriciteitsproductie uit fossiele brandstoffen in 2025 weer met 14 procent. Nederland produceerde een recordhoeveelheid van 132 miljard kWh stroom, vooral om aan de energiehonger van Duitsland en België te voldoen. Ironisch genoeg gebeurde dit terwijl Nederland zelf nauwelijks meer stroom verbruikte dan voorheen.
Kolen vieren comeback voor buitenlandse klanten
Het lijkt alsof Nederland de verkeerde kant op draait. De elektriciteitsproductie uit kolen steeg in 2025 met maar liefst 25 procent [1]. Dat doet pijn als je weet dat Nederland sinds 2015 juist 70 procent minder steenkool verstookte [1]. De boosdoener? Duitsland importeerde bijna de helft meer Nederlandse stroom omdat hun eigen windmolens op de Noordzee tegenvallen [5]. België klopte ook aan de deur - hun kerncentrales draaiden minder, dus bestelden ze een kwart meer Nederlandse elektriciteit [5]. Het gevolg: Nederland exporteerde een recordhoeveelheid van 30 miljard kWh, 25 procent meer dan in 2024 [1][5]. Ondertussen daalde de import met 19 procent [1]. We zijn een soort energiesupermarkt geworden voor onze buren.
Zonnepanelen kunnen kolenstroom niet wegpoetsen
Nederland doet het niet slecht met duurzame energie. Zonnestroom steeg met 17 procent in 2025, mede door een bijzonder zonnig jaar [1]. In tien jaar tijd produceren we maar liefst 20 keer zoveel zonne-energie [1][4]. Hernieuwbare bronnen leverden 49 procent van alle stroom [1]. Maar dat mooie plaatje krijgt een flinke veeg uit de pan door fossiele brandstoffen, die 48 procent van de productie uitmaakten [1]. Aardgas leverde 11 procent meer stroom dan in 2024 [1]. Het Nederlandse elektriciteitsverbruik steeg zelf nauwelijks [1][2]. We stoken dus meer kolen en gas, niet voor onszelf, maar om onze buren te helpen. Dat voelt een beetje als afvallen terwijl je chocoladetaart bakt voor de buren.
Energierekening blijft hoog ondanks exportrecord
Nederlandse huishoudens zien weinig terug van dit exportsucces. De energierekening blijft hoog, ondanks dat Nederland meer stroom produceert en exporteert dan ooit [6]. Energiedeskundigen wijzen erop dat fossiele centrales nog steeds cruciaal zijn als flexibele back-up in een systeem dat steeds afhankelijker wordt van zon en wind [6]. De komende jaren kan Nederland nog meer de rol van elektriciteitshub gaan spelen, met productie die richting 150 tot 180 miljard kWh kan stijgen [6]. Voor consumenten betekent dit voorlopig geen lagere rekening. Het lijkt erop dat we de energietransitie financieren door tijdelijk weer meer fossiele brandstoffen te verstoken. Een paradox die klimaatdoelstellingen onder druk zet, maar wel de buurlanden helpt hun lichten aan te houden.