Een op de drie gemeenteraadsleden krijgt nu te maken met bedreigingen en geweld
Nederland, donderdag, 12 februari 2026.
Agressie tegen lokale politici verdubbelde in vier jaar tijd. Vrouwen worden twee keer zo vaak bedreigd als mannen. Asielopvang zorgt voor meeste spanning.
Cijfers spreken boekdelen over lokale democratie onder druk
De cijfers zijn alarmerend. Een derde van alle Nederlandse gemeenteraadsleden kreeg in 2025 te maken met agressie, intimidatie of geweld [1][2]. Dat is meer dan verdubbeld ten opzichte van 2022, toen dit bij vijftien procent van de raadsleden speelde [2]. Van de getroffen raadsleden zegt dertig procent dat dit hun functioneren beïnvloedt [1][2]. Het onderzoek van de NOS in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden (NVvR) ondervroeg 978 raadsleden voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 [1]. De toename betekent dat lokale democratie letterlijk onder vuur ligt - raadsleden worden bekogeld met eieren en vuurwerk, vergaderingen moeten achter gesloten deuren plaatsvinden en politici krijgen thuis bezoek van boze burgers [1][2].
Asielcrisis voedt woede richting lokale bestuurders
Het migratievraagstuk vormt de hoofdoorzaak van de toegenomen agressie, stelt NVvR-voorzitter Abdullah Uysal [1][2]. Vooral nadat de Tweede Kamer twijfel zaaide over de uitvoering van de Spreidingswet - bedoeld om asielzoekers eerlijk te verdelen over gemeenten - escaleerde de situatie [1][2]. Maar ook andere lokale besluiten leiden tot heftige reacties. Denk aan de sluiting van een zwembad of bibliotheek [1]. Vrouwelijke raadsleden krijgen het zwaarst te verduren: zij worden twee keer zo vaak bedreigd als hun mannelijke collega’s [1][2]. “Zij zullen twee keer vaker nadenken of ze actief willen worden”, waarschuwt Uysal voor de gevolgen voor de volksvertegenwoordiging [2].
Democratie houdt stand ondanks bedreigingen
Ondanks de verslechterde werkomstandigheden blijft driekwart van de gemeenteraadsleden zich herkiesbaar stellen voor de verkiezingen van 18 maart 2026 [2][4]. Dat percentage is gelijk aan vier jaar geleden [2][4]. De NVvR investeert in trainingen en veiligere raadzalen, waarbij politici niet meer met hun rug naar de publieke tribune hoeven te zitten [2]. Uysal roept Haagse politici op zich niet te bemoeien met lokale beslissingen en wijst op de verantwoordelijkheid van raadsleden om grenzen te stellen [2]. “Zij steken dagelijks hun nek uit voor de gemeenschap, dat verdient alleen maar respect”, aldus Uysal [2]. De vraag blijft of deze moed volhoudt als de intimidatie verder toeneemt.