Russische satellieten hacken ons GPS en niemand weet het te stoppen
Moskou, zaterdag, 6 juni 2026.
Sinds 2019 verstoren Russische satellieten tientallen keren het GPS-signaal boven Europa. Vliegtuigen, schepen en trucks navigeren blind. De EU bouwt nu een tegensysteem.
Russische satellieten als stoorzender boven Europa
Het speelt zich af hoog boven onze hoofden, maar de gevolgen zijn heel aards. Onderzoekers Todd Humphreys van de Universiteit van Texas en Richard Bowden van het Spaanse GMV publiceerden op 4 juni 2026 onderzoek waaruit blijkt dat Russische satellieten verantwoordelijk zijn voor tientallen GPS-storingen boven Europa [1][2]. Sinds oktober 2019 — precies een maand na de lancering van de eerste Russische EKS-satelliet — registreerden wetenschappers maar liefst 75 gevallen van gestructureerde GPS-storing boven Europa [2]. In minimaal drie van die gevallen wezen de signalen rechtstreeks naar Russische satellieten uit het Edinaya Kosmicheskaya Sistema-netwerk, een constellatie die normaal gesproken raketlanceringen en nucleaire explosies detecteert [2]. De storingen duren tot wel 10 seconden en leggen het GPS-, Galileo- én BeiDou-signaal plat — maar opvallend genoeg níet het Russische eigen GLONASS-systeem [2]. Toeval? Dat lijkt sterk.
Wat betekent dit voor Nederland?
Even concreet: jouw vlucht van Schiphol naar Barcelona, het containerschip dat Rotterdam binnenvaart, de vrachtwagen die jouw pakketje bezorgt — ze vertrouwen allemaal op GPS [GPT]. Een storing van 10 seconden klinkt kort, maar voor een vliegtuig in de nadering of een schip in druk vaarwater is dat lang genoeg om gevaarlijke situaties te veroorzaken [3]. Burgerluchtvaart boven de Baltische regio en Oost-Europa ondervond al concrete hinder door GPS-verstoringen [3]. Nederland ligt weliswaar iets westelijker, maar het Europese luchtruim is één systeem — storingen in het oosten golven door naar het westen [GPT]. Wat het extra zorgelijk maakt: de EU deed al eerder onderzoek naar deze satellietinterferentie, maar een woordvoerder bevestigde dat de resultaten geheim zijn [1]. Met andere woorden: Europa weet meer dan het zegt. De Russische ambassade in Washington liet op 4 juni 2026 weten: “As for now, we don’t have a comment on that” [1][2]. Geen ontkenning dus, geen bevestiging. Gewoon stilte.
Europa bouwt aan een tegenwicht
De EU zit niet stil. Er wordt momenteel gewerkt aan een defensiesysteem dat specifiek is ontworpen om GPS-interferentie te detecteren en te lokaliseren [1]. Daarnaast ontwikkelt Europa al jaren het eigen navigatiesysteem Galileo, bedoeld om de afhankelijkheid van het Amerikaanse GPS te verminderen [6]. Maar Galileo bleek ook vatbaar voor de Russische storing — de signalen treffen het systeem evengoed [2]. De echte kwetsbaarheid zit dieper: moderne samenlevingen zijn volledig verweven met satellietnavigatie, maar een serieus back-upsysteem ontbreekt [GPT]. Het onderzoek van Humphreys en collega’s — getiteld “Chasing Lightning: Detecting, Characterizing, and Identifying a Powerful Space-Based GNSS Interference Source” — is openbaar beschikbaar [2]. De boodschap is helder: Rusland voert hybride oorlogsvoering vanuit de ruimte, en Europa loopt achter de feiten aan. Hoog tijd om dat te veranderen.