Amerika brengt 7000 IS-gevangenen over van Syrië naar Irak terwijl Europa zich zorgen maakt

2026-01-23 buitenland

Bagdad, vrijdag, 23 januari 2026.
De Verenigde Staten transfereren deze week tot 7000 IS-strijders van Syrische naar Iraakse gevangenissen, inclusief Europese jihadisten van hoog niveau. De operatie vindt plaats omdat chaos in Syrië ontsnappingen mogelijk maakt - vorige week ontsnapten al 120 gevangenen. Irak start juridische procedures tegen de eerste 150 overgebrachte gevangenen. Europese landen worden opgeroepen hun eigen burgers terug te halen, maar weigeren dit al jaren. Het beruchte al-Hol kamp met 24.000 familieleden van jihadisten staat onder nieuwe Syrische controle na het terugtrekken van Koerdische bewakers.

Massale gevangenenoperatie vanwege veiligheidslekken

De transfer begon op woensdag 20 januari 2026 toen Amerikaanse troepen de eerste 150 IS-strijders vanuit de Hassaké-provincie in Syrië naar “veilige locaties” in Irak brachten [1][2][3]. Washington vreest voor veiligheidslekken door de aanhoudende gevechten tussen het Syrische leger en Koerdische troepen, die tot nu toe de detentiecentra controleerden [4]. Die zorgen bleken terecht: op maandag 20 januari ontsnapten 120 IS-leden uit de Chaddadi-gevangenis, waarvan er 81 werden heropgepakt [5]. Admiraal Brad Cooper, hoofd van de Amerikaanse strijdkrachten in het Midden-Oosten, benadrukte dat een “ordelijke en veilige overdracht cruciaal is om uitbraken te voorkomen die een directe bedreiging zouden vormen voor de Verenigde Staten” [6]. De Koerdische SDF-troepen meldden dat mogelijk wel 1500 IS-leden zijn ontsnapt tijdens de recente gevechten [7].

Irak start rechtszaken terwijl Europa twijfelt

Irakese autoriteiten kondigden donderdag 23 januari aan dat ze juridische procedures starten tegen alle overgebrachte gevangenen, ongeacht hun nationaliteit [8]. Het land heeft al ervaring met dit soort zaken - in 2019 veroordeelde Irak elf Franse onderdanen ter dood, later omgezet naar levenslang [9]. De Iraakse premier Mohamed Chia al-Soudani riep vrijdag Europese landen op hun eigen burgers te repatriëren [10]. Dat verzoek stuit al jaren op weerstand. Europese landen hebben moeite met de juridische en politieke gevolgen van het terughalen van hun jihadistische staatsburgers. Anouar El Anouni van de Europese Commissie noemde de recente ontsnappingen “extreem zorgwekkend” [11]. Voor Nederlandse families betekent dit dat hun verwanten die zich bij IS aansloten mogelijk jarenlang in Irakese gevangenissen blijven zitten.

Al-Hol kamp onder nieuwe controle na Koerdische terugtrekking

Het beruchte al-Hol detentiekamp kwam woensdag 21 januari onder controle van Syrische regeringstroepen nadat Koerdische bewakers zich terugtrokken [12][13]. Het kamp huisvest ongeveer 24.000 mensen, waaronder 15.000 Syriërs en 6.280 buitenlanders van 42 nationaliteiten [14]. De VN kon vrijdag het kamp niet betreden vanwege de “volatiele” veiligheidssituatie [15]. Een 18-jarige bewoner, Ibrahim Ibrahim, die op tienjarige leeftijd naar het kamp kwam, zei: “Ik ken niets anders dan dit kamp. Ik hoop dat de regering ons zal bevrijden” [16]. De chaotische situatie illustreert hoe de val van het Assad-regime in december 2024 nieuwe veiligheidsproblemen heeft gecreëerd. Voor Europa betekent dit dat duizenden vrouwen en kinderen met Europese paspoorten nog altijd vastzitten in kampen waar humanitaire hulp nauwelijks aankomt.

Bronnen

terrorisme IS-gevangenen