Rechter dwingt kabinet om verborgen coronastukken over groepsimmuniteit prijs te geven
Den Haag, vrijdag, 13 maart 2026.
Na bijna vijf jaar procederen krijgt de rechtbank eindelijk gelijk: het ministerie moet opnieuw zoeken naar documenten over groepsimmuniteit tijdens corona. De rechter vindt de eerdere zoekpoging ‘onvolledig’ - slechts 8 van 20 zoektermen werden gebruikt. Dit terwijl Rutte in maart 2020 sprak over ‘gecontroleerd groepsimmuniteit opbouwen’ voordat vaccins er waren. Na kritiek nuanceerden hij en RIVM-baas Van Dissel hun standpunten drastisch. Nieuwsuur toonde aan dat adviseurs toch doorpraatten over immuniteit opbouwen. Het ministerie krijgt nu twaalf weken om alle stukken te vinden en beoordelen. Perfect getimed: in 2026 start de parlementaire enquête over corona.
Rechtbank tikt ministerie op vingers
De Rechtbank Midden-Nederland oordeelt dat het ministerie van Algemene Zaken opnieuw moet zoeken naar coronastukken over groepsimmuniteit [1]. Het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding had het ministerie al eerder op de vingers getikt in deze kwestie die zich nu al bijna vijf jaar voortsleept [1]. De rechtbank vindt de eerdere zoekslag van het ministerie ‘onvolledig’ [1]. Het is namelijk ‘onvoldoende duidelijk’ waarom de minister slechts 8 van de 20 zoektermen van Nieuwsuur heeft gebruikt [1]. Ook roept de manier waarop AZ de relevantie van documenten heeft beoordeeld ‘vragen bij de rechtbank op’ [1]. De zaak kwam voort uit een beroep van Nieuwsuur en de NOS [1].
Van gecontroleerd naar gevolg
In maart 2020 hield toenmalig premier Mark Rutte een toespraak waarin hij zei dat Nederland ‘gecontroleerd groepsimmuniteit’ kon opbouwen zolang er geen vaccin was [1]. RIVM-voorman Jaap van Dissel ondersteunde dit standpunt aanvankelijk [1]. Na felle kritiek nuanceerden beiden hun uitspraken over groepsimmuniteit [1]. Anderhalf jaar na maart 2020 publiceerde Nieuwsuur echter een onderzoek waaruit bleek dat de wens om gedeeltelijke immuniteit op te bouwen een rol bleef spelen in adviseurskringen [1]. In de zomer van 2021 vroeg Nieuwsuur daarom documenten op bij AZ over het begrip groepsimmuniteit [1].
Twaalf weken en dan de enquête
Het ministerie van AZ krijgt twaalf weken de tijd van de rechtbank om opnieuw te zoeken en de documenten te beoordelen [1]. De deadline loopt vanaf 11 maart 2026 [1]. De timing is pikant: in 2026 starten de eerste verhoren in de parlementaire enquête over de coronapandemie [1]. Voor burgers betekent dit dat eindelijk duidelijk wordt hoe beslissingen werden genomen tijdens corona. Welke rol speelde groepsimmuniteit werkelijk in het Nederlandse beleid? De documenten kunnen antwoorden geven op vragen die al jaren spelen over de transparantie van het coronabeleid.