Amsterdamse boa's kregen jaren wapenstok op basis van foute geweldscijfers
Amsterdam, maandag, 23 februari 2026.
Een registratiefout leidde ertoe dat Amsterdam jarenlang verkeerde cijfers gebruikte over geweld tegen boa’s. Niet 8 op de 10, maar slechts 4 à 5 op de 10 handhavers kreeg te maken met fysiek geweld. Deze foutieve cijfers vormden de basis voor een controversiële proef waarbij boa’s wapenstokken kregen. Burgemeester Halsema werd pas op 20 februari 2026 ingelicht over de vergissing. Oppositiepartijen eisen nu opheldering en stellen de rechtmatigheid van de wapenstok ter discussie. Het systeem registreerde meldingen van agressie automatisch als fysiek geweld, wat het werkelijke beeld vertekende.
Systeemfout leidde jaren tot vertekend beeld
De fout zat in het Gemeentelijke Incidenten Registratiesysteem (GIR) [5]. Onderzoeker Jaïr Schalkwijk van burgerrechtenorganisatie Controle Alt Delete ontdekte dat het systeem zo was ingericht dat elke melding van agressie automatisch werd geregistreerd als fysiek geweld [2]. Tot september 2024 werden meldingen die waren aangevinkt als ‘niet van toepassing’ onterecht als fysiek geweld geregistreerd [3]. Het Steunpunt Agressie en Geweld corrigeerde het systeem pas in september 2024 [3]. Het aantal geregistreerde incidenten daalde spectaculair: van 260 in 2024 naar 158 in 2025 bij ongeveer 400 boa’s [5]. Per fulltime-equivalent daalde het aantal incidenten van 0,7 naar 0,4 - een afname van -42.857 procent [5].
Politieke storm om wapenstok rechtvaardigt kritiek
GroenLinks, D66, Denk en De Vonk eisen via schriftelijke vragen opheldering van burgemeester Halsema [2]. Rob Hofland van D66 stelt: ‘Als je het geweldsmonopolie uitbreidt naar handhavers op basis van cijfers, dan moeten die cijfers kloppen. En die kloppen niet’ [2]. De proef met wapenstokken liep van januari 2024 tot december 2025 [3][4]. Burgemeester Halsema werd pas vrijdag 20 februari 2026 ingelicht over de onjuiste cijfers [3][4]. VVD-raadslid Daan Wijnants verdedigt de wapenstok: ‘Al was het 1 op de 10 geweest: dan nog steeds moeten we onze boa’s waarderen en veilig houden’ [2]. Ook boa-bond-vertegenwoordiger Ruud Kuin vindt de wapenstok gerechtvaardigd: ‘Vraag het aan een willekeurige boa en dan hoor je dat die wel eens met geweld of agressie te maken heeft gehad’ [2].
Evaluatie bepaalt toekomst wapenstok
De pilot eindigde in december 2025 en wordt nu geëvalueerd door onderzoeksbureau O&S [4]. In het tweede kwartaal van 2026 worden de resultaten gedeeld met de gemeenteraad [2]. Burgemeester Halsema noemt het gecorrigeerde aantal geweldsincidenten ‘nog steeds substantieel hoog, dat mede de aanvraag van de wapenstok lijkt te rechtvaardigen’ [2]. Onderzoeker Schalkwijk van Controle Alt Delete heeft een andere mening: ‘Opnieuw blijkt dat fysiek geweld tegen boa’s fors lager is dan eerder gedacht. Dat zou moeten leiden tot een heroverweging van de invoering van de wapenstok’ [4]. De uitkomst van deze evaluatie bepaalt of Amsterdamse boa’s definitief bewapend blijven of hun wapenstokken weer inleveren.