Nederland krijgt onfilterbaar drinkwater door chemische vervuiling
Nederland, dinsdag, 10 februari 2026.
Het RIVM slaat alarm over vijf gevaarlijke stoffen in Nederlands oppervlaktewater die bijna niet te filteren zijn uit drinkwater. Lithium uit batterijen kan nieren beschadigen, bromaat veroorzaakt kanker. Een derde van ons drinkwater komt uit vervuilde rivieren en meren waar concentraties boven toegestane normen liggen. De huidige zuiveringsmethoden falen tegen deze nieuwe vervuiling van industrie, medicijnen en pesticiden. Waterschappen moeten nu ingrijpen om de lozingen te stoppen voordat de drinkwatervoorziening onveilig wordt. Tussen 2017 en 2020 overtroffen al 64 stoffen de veiligheidsnormen in Nederlands oppervlaktewater.
Batterijen en medicijnen vergiftigen kraan
Het RIVM roept Rijkswaterstaat en waterschappen vandaag op om actie te ondernemen tegen vijf specifieke chemische stoffen in Nederlands oppervlaktewater [1][2]. Lithium uit batterijen staat bovenaan de lijst - deze stof kan op lange termijn je nieren beschadigen [1][2]. Bromaat vormt een nog groter risico omdat het kanker kan veroorzaken als mensen er te veel van binnenkrijgen [1][2]. De andere drie probleemgevallen zijn dibroomazijnzuur, N,N-dimethylsulfamide en trichloorazijnzuur [1][2]. Deze stoffen komen vooral van de industrie, bestrijdingsmiddelen en medicijnresten die in ons water terechtkomen [1][2].
Driekwart miljoen Nederlanders drinkt vervuild water
Ongeveer een derde van het Nederlandse drinkwater is afkomstig van oppervlaktewater [3]. Dat betekent dat miljoenen Nederlanders dagelijks water drinken dat mogelijk deze schadelijke stoffen bevat. Tussen 2017 en 2020 hebben waterbeheerders 64 stoffen gemeten in een hogere concentratie dan de signaleringswaarde van 0,1 microgram per liter [3]. Van 5 van de 65 onderzochte stoffen waren de concentraties zelfs te hoog voor een eenvoudige zuivering om veilig drinkwater te produceren [3]. De huidige filtermethoden zijn simpelweg niet berekend op deze nieuwe generatie chemische vervuiling.
Zuiveringsbedrijven staan met lege handen
Het probleem zit hem in de timing. Deze ‘opkomende stoffen’ zijn relatief nieuw en drinkwaterbedrijven hebben hun zuiveringsinstallaties nog niet aangepast [1][2]. Minder lozen van deze stoffen zou de concentraties in het water moeten doen afnemen, stelt het RIVM [1][2]. Het instituut adviseert ook om gezuiverd drinkwater te onderzoeken op opkomende stoffen en hun mogelijke effecten op de volksgezondheid te duiden [3]. Voor lithium is dit onderzoek al begonnen [3]. De Kaderrichtlijn Water verplicht EU-lidstaten ervoor te zorgen dat de kwaliteit van oppervlaktewater voor drinkwaterproductie niet achteruit gaat, zodat slechts een eenvoudige zuivering nodig blijft [3].