Bijna 80 procent van de zieke Nederlanders verwacht nooit meer te kunnen werken

2026-03-19 economie

Den Haag, donderdag, 19 maart 2026.
Van de 806.000 Nederlanders die niet werken vanwege ziekte of arbeidsongeschiktheid verwacht 79 procent nooit meer aan het werk te gaan. Dit blijkt uit nieuwe CBS-cijfers over 2025, waarin ziekte de hoofdoorzaak is van niet-werken in Nederland. Met 2,3 miljoen niet-werkenden en een werkloosheid die naar 4,1 procent steeg - het hoogste niveau in vier jaar - tekent zich een zorgwekkend beeld af. Tegelijk heeft 71 procent van de zzp’ers geen arbeidsongeschiktheidsverzekering, waardoor zij volledig onbeschermd zijn bij ziekte.

Dramatische cijfers bevestigen eerdere waarschuwingen

De nieuwe CBS-cijfers bevestigen de dramatische ontwikkeling die minister Heinen eerder al signaleerde toen hij waarschuwde voor een miljardenstrop door exploderende arbeidsongeschiktheidsuitkeringen [1]. Van de 2,3 miljoen niet-werkenden in 2025 zijn 806.000 mensen ziek of arbeidsongeschikt [2]. Het aantal niet-werkenden steeg met 40.000 ten opzichte van 2024 [2]. Nog zorgwekkender: van deze zieke groep verwacht maar liefst 79 procent nooit meer te gaan werken [2]. Dit betekent dat ruim 636.000 Nederlanders permanent uitvallen uit de arbeidsmarkt. De werkloosheid bereikte in februari 2026 het hoogste niveau in vier jaar met 4,1 procent, oftewel 416.000 werklozen [3][4]. Het verzuimpercentage schoot in het laatste kwartaal van 2025 omhoog naar 5,1 procent, het hoogste niveau in jaren [5].

Zzp’ers lopen enorme risico’s zonder verzekering

Terwijl werknemers nog enige bescherming genieten via het sociale vangnet, zijn zelfstandigen kwetsbaar. Recent onderzoek van Centraal Beheer toont aan dat 71 procent van de zzp’ers geen arbeidsongeschiktheidsverzekering heeft [6]. Met ongeveer 1,1 miljoen zzp’ers in Nederland betekent dit dat zo’n 780.000 ondernemers volledig onbeschermd zijn [6]. Kosten, uitstelgedrag en de gedachte ‘dit overkomt mij niet’ houden hen tegen [6]. Verzuim kost werkgevers tussen de 250 en 400 euro per dag per werknemer, inclusief loondoorbetaling en vervanging [7]. Voor een zzp’er zonder verzekering betekent langdurige ziekte echter een complete inkomensstop. Adviseurs waarschuwen dat ondernemers nu in actie moeten komen, want de aankomende verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid biedt weinig troost: maximaal 171 euro bruto per maand en pas vanaf 2030 [8].

Economische impact treft hele samenleving

De cijfers raken niet alleen individuen, maar de hele economie. Stress-gerelateerd verzuim steeg de afgelopen vijf jaar met 36 procent volgens ArboNed [7]. Werkgevers worstelen met vervangingsproblemen terwijl iedere werkdag honderdduizenden werknemers niet inzetbaar zijn [5]. Regio’s zoals Zuid-Holland Centraal, Haaglanden en Gorinchem zagen hun WW-uitkeringen stijgen met 16 tot 18 procent [4]. Van de 35 arbeidsmarktregio’s noteerde 13 procent een toename van meer dan 10 procent in WW-uitkeringen [4]. Het UWV registreerde eind februari 205.000 lopende WW-uitkeringen [3]. Deze ontwikkeling zet de staatsfinanciën verder onder druk, terwijl bedrijven steeds meer moeite hebben om vacatures te vullen in een krimpende arbeidsmarkt.

Bronnen

CBS statistieken arbeidsongeschiktheid