Tien gemeenten betalen 250.000 euro boete voor geheime spionage op moslims

2026-02-05 binnenland

Nederland, donderdag, 5 februari 2026.
De Autoriteit Persoonsgegevens beboet tien Nederlandse gemeenten voor het heimelijk onderzoeken van islamitische inwoners. Gemeenten lieten een onderzoeksbureau moskeebezoekers volgen en persoonlijke informatie verzamelen zonder toestemming. Ze brachten geloofsovertuigingen in kaart en deelden gevoelige gegevens met politie en NCTV.

Welke gemeenten krijgen boetes en hoeveel betalen ze?

De tien gemeenten die gisteren boetes kregen zijn Eindhoven, Tilburg, Zoetermeer, Delft, Ede, Haarlemmermeer, Hilversum, Veenendaal, Huizen en Gooise Meren [1][2][3]. Elke gemeente moet 25.000 euro betalen, wat neerkomt op een totaalbedrag van 250000 euro [4][5]. Deze boetes zijn opgelegd op 4 februari 2026 door de Autoriteit Persoonsgegevens wegens overtreding van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) [6]. De onderzoeken vonden plaats tussen 2017 en 2021, waarbij gemeenten een particulier onderzoeksbureau NTA uit Deventer inschakelden om islamitische gemeenschappen te monitoren [7][8]. Burgemeester Alexander Pechtold van Delft erkende dat het onderzoek ‘achteraf bezien onrechtmatig was’ en bood excuses aan [9].

Wat verzamelden de gemeenten precelijk en met wie deelden ze dit?

Het onderzoeksbureau verzamelde namen van moskeegangers, bracht hun geloofsovertuigingen in kaart en onderzocht wie met wie contact had [10][11]. De rapporten bevatten gevoelige informatie over families, spanningen binnen moskeeën en foto’s met namen van betrokkenen [12][13]. Nog ernstiger: sommige gemeenten gaven deze privégegevens door aan de politie, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid [14][15]. De NCTV stond destijds onder leiding van de huidige premier Dick Schoof [16]. Onderzoekers deden zich voor als gewone moskeegangers en volgden mensen zonder dat zij dit wisten, maar er was volgens de AP geen sprake van echte ‘infiltratie’ [17].

Waarom gebeurde dit en wat betekent het voor getroffen moslims?

De geheime onderzoeken ontstonden na de oorlog in Syrië vanaf 2011 en terroristische aanslagen in Parijs (2015) en Brussel (2016), waardoor gemeenten onder druk stonden om radicalisering lokaal aan te pakken [18][19]. AP-voorzitter Aleid Wolfsen is glashelder: ‘De gemeenten hadden geen enkele grond om die informatie te hebben. De privacy van de getroffen mensen is ernstig geschonden. Dat heeft het vertrouwen in veel gemeenten geschaad’ [20][21]. Abdelmonim Maanaoui, voorzitter van de Al-Ansaar-moskee in Delft, verwoordde de pijn: ‘Het geheime onderzoek heeft ons veel pijn gedaan, juist omdat wij altijd een goede relatie met de gemeente hebben gehad’ [22]. De rapporten mogen nu alleen nog worden gebruikt voor het afhandelen van schadeclaims van gedupeerden, daarna moeten ze definitief worden vernietigd [23].

Bronnen

privacy schending gemeenten boetes