De 15-jarige die negen maanden voor Rosa Parks geschiedenis schreef is overleden

2026-01-14 buitenland

Montgomery, woensdag, 14 januari 2026.
Claudette Colvin deed wat Rosa Parks beroemd maakte, maar dan eerder en jonger. Op 15-jarige leeftijd weigerde ze in 1955 haar busplek af te staan aan een witte vrouw in Alabama. Haar arrestatie hielp de burgerrechtenbeweging op gang brengen. Toch bleef ze in de schaduw van Parks staan - te jong, te arm, later ongehuwd zwanger. Burgerrechtenleiders kozen bewust voor Parks als boegbeeld. Colvin overleed dinsdag op 86-jarige leeftijd in Texas.

Eerste verzet tegen busregels in Montgomery

Op 2 maart 1955 stapte Claudette Colvin in Montgomery, Alabama, in een gesegregeerde stadsbus na schooltijd [1][2]. Ze ging achteraan bij het raam zitten, zoals zwarte passagiers moesten [3]. Toen de bus vol raakte, eiste de chauffeur dat ze opstond voor een witte vrouw [1][4]. “Ik bleef zitten, omdat de dame op de plek tegenover me had kunnen zitten”, vertelde Colvin in 2023 over die dag [1][4]. “Ze weigerde, omdat een wit persoon niet werd geacht dicht bij een zwarte te gaan zitten.” De 15-jarige scholier weigerde pertinent en werd door de politie uit de bus gesleurd [1][2]. “Ik vertelde ze dat ik door de geschiedenis aan mijn stoel gekluisterd zat”, blikte ze decennia later terug [2]. Ze werd kort opgepakt wegens verstoring van de openbare orde [1][3].

Juridische doorbraak overshaduwt door Rosa Parks

Na haar vrijlating diende Colvin samen met drie andere zwarte vrouwen een aanklacht in tegen kleurenscheiding in bussen [1][4][5]. Deze zaak, Browder v. Gayle, leidde tot een uitspraak tegen segregatie die gevolgen had voor het hele Amerikaanse openbaar vervoer [6]. Maar toen Rosa Parks negen maanden later - op 1 december 1955 - hetzelfde deed, ging zij de geschiedenisboeken in [2][3]. Parks’ arrestatie leidde tot de beroemde Montgomery Bus Boycott onder leiding van Martin Luther King Jr. [3][4]. Colvin werd een van de vier eisers in de rechtszaak die rassenscheiding op bussen verbood [7][8]. Toch bleef ze in de schaduw. Burgerrechtenleiders hadden twijfels over haar jeugdige leeftijd - Parks was 42 toen zij protesteerde - en haar komst uit een lagere sociale klasse [1][4].

Late erkenning voor vergeten heldin

Een jaar na haar arrestatie werd Colvin zwanger [1]. Voor de conservatieve jaren vijftig was een ongehuwde zwangere tiener geen geschikt boegbeeld voor een burgerrechtenbeweging [1]. Burgerrechtengroepen vreesden dat de aandacht meer naar haar zwangerschap zou gaan dan naar haar verzet [1]. Colvin begreep de keuze voor Parks, maar voelde zich gefrustreerd door het gebrek aan steun toen ze als alleenstaande moeder werk zocht [1]. Ze werkte jarenlang in de zorg [1]. Eind jaren vijftig verhuisde ze van Alabama naar het liberalere New York [2]. Op latere leeftijd kwam de erkenning alsnog. In 2021 kreeg ze haar strafblad gewist [7][8]. Burgemeester Steven Reed van Montgomery zei dat Colvins moed “te vaak over het hoofd is gezien” en dat zij hielp “bij het leggen van de juridische en morele basis voor de beweging die Amerika zou veranderen” [2][7][8]. Colvin overleed dinsdag van natuurlijke oorzaken in Texas [7].

Bronnen

burgerrechten Montgomery