Robots worden straks mogelijk overheidsverkenners in je woonkamer
Brussel, dinsdag, 13 januari 2026.
Het EU Chat Control voorstel dreigt surveillance rechtstreeks je huis binnen te brengen via zorgrobots en onderwijsassistenten. Cybersecurity-experts waarschuwen dat monitoring-systemen in robotarchitectuur nieuwe aanvalspunten creëren. Gehackte robots kunnen op afstand bestuurd worden om commando’s uit te voeren of sensoren te manipuleren. Dit raakt vooral kwetsbare groepen: ouderen die afhankelijk zijn van zorgrobots en kinderen die leren via robotische systemen zouden continu geobserveerd worden.
Europese wetgeving maakt robots tot spionnen
In de Europese Unie krijgen robots straks mogelijk een dubbele functie: helper én overheidstoezichthouder. Het omstreden Chat Control voorstel, dat eind 2025 door de Raad werd herzien, brengt surveillancetechnologie rechtstreeks in robotsystemen [1]. Onderzoek van cybersecurity-experts Neziha Akalin en Alberto Giaretta toont aan dat robots die communicatie bemiddelen onder de EU-definitie van interpersoonlijke communicatiediensten vallen [1]. Dit betekent dat je zorgrobot straks niet alleen je medicijnen aanreikt, maar ook je gesprekken doorzoekt naar verdachte content. De herziene wetgeving stimuleert providers om breed te monitoren, omdat ze verantwoordelijk blijven voor risico-identificatie [1]. Meer dan 800 veiligheidsexperts waarschuwden in september 2025 al dat dergelijke maatregelen encryptie verzwakken en functioneren als backdoors [1].
Gehackte hulpjes worden gevaarlijke aanvallers
De monitoring-systemen maken robots kwetsbaarder voor cyberaanvallen. Permanente bewakingscomponenten in de robotarchitectuur creëren nieuwe toegangspunten via firmware-interfaces, cloudopslag en machine learning-modellen [1]. Gehackte robots kunnen op afstand bestuurd worden om commando’s uit te voeren, sensoren te manipuleren of beslissingslogica te veranderen [1]. Dit is extra gevaarlijk bij AI-gestuurde robots die grote taalmodellen gebruiken [1]. De surveillance-data ondersteunen ook model inversie-aanvallen, waarbij private trainingsdata gereconstrueerd kan worden [1]. Vorig jaar oktober werden al hardcoded sleutels gevonden in commerciële robots, wat de kwetsbaarheid van deze systemen bevestigt [1].
Privacy van ouderen en kinderen staat op het spel
Continue monitoring verandert de hele mens-robot interactie. Gebruikers verliezen autonomie omdat robots observers en rapporteurs worden in plaats van hulpjes [1]. Vooral kwetsbare groepen lopen risico: ouderen die afhankelijk zijn van zorgrobots en kinderen die leren via robotische onderwijssystemen komen onder permanent toezicht te staan. De Europese Commissie vroeg onlangs om een verlenging van twee jaar voor tijdelijke chat control regels tot april 2028 [2][3]. Terwijl de EU in 2026 werkt aan digitale soevereiniteit en minder afhankelijkheid van buitenlandse tech-giganten [4], dreigt Chat Control juist meer surveillance binnen te brengen. Experts pleiten voor transparantie, lokale gegevensverwerking en sterke toezichthouders om privacy te beschermen [1].