Honderden Nederlandse soldaten vochten mee in Gaza-oorlog terwijl Nederland diplomatiek balanceert
Gaza, zaterdag, 14 februari 2026.
Minimaal 645 Nederlanders dienden in maart 2025 in het Israëlische leger tijdens de Gaza-oorlog. Dit aantal is veel hoger dan verwacht en werpt vragen op over mogelijke juridische gevolgen. Terwijl internationale rechtbanken onderzoek doen naar oorlogsmisdaden in Gaza, lopen er al strafrechtelijke onderzoeken naar soldaten met dubbele nationaliteit in Duitsland, Frankrijk en België. Het Openbaar Ministerie bevestigt dat Nederlandse deelname aan genocide of oorlogsmisdaden tot vervolging kan leiden.
Nederlandse soldaten tussen twee vuren
Van de 645 Nederlandse militairen hielden 559 personen zowel de Nederlandse als Israëlische nationaliteit, terwijl 86 anderen naast deze twee ook nog een derde paspoort bezaten [1]. Deze cijfers kwamen naar buiten na verzoeken van onderzoeksorganisaties aan het Israëlische leger [1]. Nederland staat niet alleen - in totaal dienden meer dan 50.000 soldaten met minstens één buitenlands paspoort in het Israëlische leger in maart 2025 [4]. Amerikanen vormden de grootste groep met ruim 13.000 militairen, gevolgd door Fransen en Russen [4]. Voor Nederlandse families betekent dit dat hun zonen en dochters mogelijk betrokken waren bij een conflict dat internationaal als controversieel wordt beschouwd.
Juridische gevolgen dreigen voor Nederlandse deelnemers
Het Nederlandse Openbaar Ministerie benadrukt dat ‘het enkele feit dat iemand dient in het Israëlische leger niet betekent dat die persoon strafrechtelijk vervolgd kan worden’ [1]. Maar professor militair recht Marten Zwanenburg van de Universiteit van Amsterdam waarschuwt: ‘Er zijn natuurlijk wel aanwijzingen dat het Israëlische leger ernstige misdaden heeft begaan in Gaza’ [1]. Strafrechtelijke onderzoeken naar Israëliërs met dubbele nationaliteit lopen al in Duitsland, Frankrijk en België [1]. Een sluipschutter uit München wordt verdacht van het executeren van Palestijnse burgers in Gaza in 2024 [1]. De Hind Rajab Foundation zoekt actief naar Israëlische soldaten in Europa die verdacht worden van criminele feiten [1]. Voor Nederlandse veteranen kan dit betekenen dat ze bij terugkeer juridische problemen tegemoet gaan.
Internationale druk neemt toe
Het Internationaal Gerechtshof oordeelde in juli 2024 dat Israëls bezetting van Palestijnse gebieden in strijd is met het internationaal recht [1]. Israëlische autoriteiten erkennen dat ongeveer 70.000 Palestijnen zijn gedood tijdens de oorlog [1]. Internationale instanties en experts beschuldigen Israël van oorlogsmisdaden en genocide [1]. Professor Zwanenburg benadrukt dat zelfs als er bewijs is van misdaden, het altijd de vraag blijft ‘of het Openbaar Ministerie daadwerkelijk een zaak zal aanspannen. Maar de mogelijkheid van vervolging bestaat zeker’ [1]. Deze ontwikkelingen zetten de Nederlandse regering onder druk om haar diplomatieke positie ten aanzien van Israël te heroverwegen, terwijl honderden Nederlandse burgers direct betrokken waren bij het conflict.