Poetin krijgt zijn eigen rechtbank dankzij 36 landen die speciaal tribunaal oprichten
Kiev, zaterdag, 16 mei 2026.
Voor het eerst in de geschiedenis bundelen 36 landen hun krachten om een Russische president voor de rechter te slepen. Het tribunaal in Den Haag kan Poetin levenslang opsluiten voor zijn invasie van Oekraïne. Oekraïnes minister noemt dit ‘het punt van geen terugkeer’. De EU pompt 10 miljoen euro in het project. Poetin kan echter alleen vervolgd worden als hij zijn functie verlaat - trials bij verstek zijn verboden voor zittende staatshoofden. Het tribunaal richt zich op de misdaad van agressie, niet op oorlogsmisdaden die al door andere rechtbanken worden behandeld.
Den Haag wordt het hart van de juridische aanval op Poetin
De gebeurtenissen speelden zich af in Den Haag, Nederland, waar op 9 mei 2026 tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van ministers van Buitenlandse Zaken van de Raad van Europa een historisch akkoord werd getekend [1]. Vierendertig Europese landen, samen met Australië en Costa Rica, sloten zich aan bij het speciale tribunaal [2]. De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha noemde dit moment ‘het punt van geen terugkeer’ in de zoektocht naar gerechtigheid [1][3]. Voor Nederlandse burgers betekent dit dat hun land gastheer wordt van een van de belangrijkste rechtszaken uit de moderne geschiedenis. Het tribunaal krijgt zijn zetel in Den Haag, waardoor Nederland opnieuw zijn rol als centrum van internationale rechtspleging bevestigt [1]. De EU heeft 10 miljoen euro toegezegd voor de financiering van het tribunaal [1][3].
Poetin kan alleen vervolgd worden als hij opstapt
Het tribunaal richt zich specifiek op de misdaad van agressie tegen Oekraïne, wat verschilt van oorlogsmisdaden die al door andere rechtbanken worden behandeld [1][4]. Poetin behoort tot de zogenoemde ‘troika’ - president, premier en minister van Buitenlandse Zaken - die niet bij verstek kunnen worden berecht zolang zij in functie zijn [1][4]. Wel kunnen aanklachten worden ingediend, maar de procedures worden opgeschort tot zij hun posten verlaten [1][4]. Militaire commandanten buiten de troika, zoals Valery Gerasimov en Sergei Shoigu, kunnen wel bij verstek worden berecht [1][4]. Het tribunaal kan levenslange gevangenisstraf, inbeslagname van persoonlijke eigendommen en geldboetes opleggen, waarbij de gelden worden gebruikt voor compensatie van slachtoffers [1][4].
Twaalf landen houden de boot af
Niet alle Europese landen springen op de kar. Twaalf lidstaten van de Raad van Europa, waaronder Hongarije, hebben zich niet aangesloten bij het tribunaalakkoord [2]. Rusland werd in 2022 uit de Raad van Europa gezet kort na de start van de grootschalige invasie van Oekraïne in februari 2022 [2][4]. EU-vertegenwoordiger Kaja Kallas benadrukte dat ‘er geen rechtvaardige en duurzame vrede in Oekraïne zal zijn zonder verantwoordelijkheid voor Rusland’ [1][4]. Het Register van Schade verzamelt claims van slachtoffers van Russische agressie, terwijl de Internationale Claimscommissie deze claims zal beoordelen en beslissingen neemt over uitkeringen [1]. Alain Berset, secretaris-generaal van de Raad van Europa, waarschuwde dat er nu actie moet worden ondernomen om de financiering en het functioneren van het tribunaal veilig te stellen [2][4].